تخطي إلى المحتوى الرئيسي

بيان السعادة في مقامات العبادة ( فارسى ) — صفحة 283

مساهمون:

ص٢٨٣
بودن او را از بيان احوالش اثبات نمودى و بعد از آن كه ديدى دليل بيانى در آنها فايده نكرد و آنها را فرمانبردار ننمود و بر دين خودشان باقى ماندند و آنان را ملزم به مباهله نمودى ، حال به عموم اهل كتاب از يهود و نصارى به طريق لطف در احتجاج و مدارا نمودن در دليل بگو :
يا أَهْلَ الْكِتابِ تَعالَوْا إِلى كَلِمَةٍ
اى اهل كتاب بياييد از اختلاف و جدايى دست برداريد و به يك كلمه كه همان توحيد خدا در عبادت و الوهيّت و اطاعت است .
سَواءٍ بَيْنَنا وَ بَيْنَكُمْ
و قبول آن بين ما و شما يكسان است اتّفاق و اجتماع كنيم . و لفظ « سواء » مصدر است به معنى اسم فاعل براى زمان آينده .
أَلَّا نَعْبُدَ إِلَّا اللَّهَ
كه جز خدا را عبادت نكنيم به خلاف عبادت‌كنندگان عزير از يهود كه معتقدند عزير فرزند خداست ، و به خلاف عبادت‌كنندگان مسيح از نصارى كه معتقدند او خدا يا فرزند خداست . و اين جمله يا خبر مبتداى محذوف است يا بدل از « كلمة » .
وَ لا نُشْرِكَ بِهِ شَيْئاً
و شرك به خدا در الهيّت نداشته باشيم ، به خلاف نصارى كه گفتند خدا سوّمى از سه تا است .
وَ لا يَتَّخِذَ بَعْضُنا بَعْضاً أَرْباباً مِنْ دُونِ اللَّهِ
يعنى در طاعت فقط خدا را ربّ خود بدانيم به خلاف كسانى كه دانشمندان يهود و رؤسا و راهب‌ها را به ربوبيّت اتخاذ كرده و از آنها فرمانبرى و اطاعت مىكنند در حالى كه برخى از آنها از غير خدايند ، يا ربوبيّت آنها ناشى از غير خداست ، يا بدون اذن خداست . پس لفظ « من » براى تبعيض است ، و ظرف مستقرّ است و وصف است براى « اربابا » يا لفظ « من » براى ابتدا است و ظرف لغوست ، يا مستقرّ است و صفت « اربابا » . و فرمانبردارى مخلوق در دين بدون اجازه خدا و بدون امر او يك نوع عبادت نسبت به فرمان‌دهنده محسوب مىشود اگر چه اطاعت‌كننده اين احساس را نداشته باشد و لذا در سورهء توبه فرمود :
اتَّخَذُوا