شخصا با فرزندان و زنان خود با هم به مباهله برخيزيم ( يعنى در حقّ يكديگر نفرين كرده ) در دعا و التجاء به خدا اصرار كنيم و دروغگويان را به لعن و عذاب خدا گرفتار سازيم .
تفسير :
فَمَنْ حَاجَّكَ فِيهِ
يعنى كسى كه در مورد عيسى با تو به جدال برخيزد ، يا در حقّى كه از جانب پروردگار توست از قبيل توحيد ، و رسالت تو ، و خلق عيسى ، و اينكه او بهوسيله نفخ روح از جانب خدا بوده بدون زنا و بدون پدر ، و در اينكه او بنده است نه خدا .
مِنْ بَعْدِ ما جاءَكَ مِنَ الْعِلْمِ
« من » بيانيه است ، يا تبعيضيّه است و نگفت بعد از آن كه اخذ كردى يا علم را آموختى ، [ بلكه گفت : آنچه كه از علم نزد تو آمد و برايت روشن شد ] . اين براى آن است كه بفهماند علم والاتر و بالاتر از آن است كه با كسب حاصل شود . بلكه آن نورى است كه خداوند در قلب هر كسى كه بخواهد مىاندازد « 1 » . تفسير به آوردن دلايل ( و بيّناتى ) كه موجب علم مىگردد - همانطور كه در تفسير بعضى از عامّه آمده است - تفسيرى است كه بىنياز از آن است .
فَقُلْ
پس از آن كه حجّت و دليل در بين آنان فايده نبخشيد و بيان و برهان نيز رادع و مانع كفر آنها نشد ، بگو
تَعالَوْا
بيائيد به سوى ما يا بيائيد به محلّ اجتماع مردم تا ما هم بياييم به جهت حجّتى كه بين حقّ و باطل فرق نهد ، به نحوى كه هر كس آن حجّت و دليل را ببيند ديگر شكّ در غالب و مغلوب و در حقّ بودن يا باطل بودن نكند ، و آن حجّت و دليل عبارت از ابتهال است ، و آن كوشش كردن در دعاست به خير و شرّ . تا اينكه لعن و عقوبت خداى تعالى شامل كسى باشد كه باطل است و بطلان او ظاهر گردد .
هامش
( 1 ) العلم نور يقذفه اللّه فى قلب من يشاء