ترجمه :
آنگاه فرشتگان گفتند اى مريم همانا خداوند ترا برگزيد و پاكيزه گردانيد و بر زنان جهانيان برترى بخشيد .
تفسير :
وَ إِذْ قالَتِ الْمَلائِكَةُ
عطف است بر قول خدا
إِذْ قالَتِ امْرَأَتُ عِمْرانَ
يا جملهء استينافيّه است به تقدير « اذكر » يا « ذكّر » يعنى به ياد آر وقتى را كه فرشتگان به طور مواجهه رودررو به مريم گفتند ، خواه آنها را ديده باشد يا شخص آنها را نديده باشد - زيرا مريم محدّث « 1 » بود ، و محدّث گاهى مىبيند و گاهى نمىبيند ، چنان كه قبلا در قول خداى تعالى
وَ إِثْمُهُما أَكْبَرُ مِنْ نَفْعِهِما
« 2 » به اين مطلب اشاره شد .
يا مَرْيَمُ إِنَّ اللَّهَ اصْطَفاكِ
اى مريم ! خدا تو را در ذريّهء انبيا برگزيد
وَ طَهَّرَكِ
و تو را از بىعفّتى پاك گردانيد .
وَ اصْطَفاكِ عَلى نِساءِ الْعالَمِينَ
و تو را از ميان زنان جهان در زمان تو برگزيد تا اينكه عيسى به دنيا بيايد . و اين معنى مضمون چيزى است كه در خبر است « 3 » ، و دربارهء آن چيزهاى ديگر نيز گفته شده است .
و شايد مقصود از برگزيدن و اصطفاء اوّل برگزيدن او نسبت به نفس و استعداد و استحقاق خودش است ، و مقصود از اصطفاء دوّم برگزيدن او نسبت به زنان عالم معاصر وى است ، و لذا تطهير را بين آن دو ذكر كرد ، يعنى اى مريم خداوند به تو نگاه كرد و تو را براى خدمت و قرب به خود مناسب يافت ، پس تو را به خدمتش برگزيد و از نقايص
هامش
( 1 ) محدّث كسى است كه صوت ملك را مىشنود ليكن صاحب صوت را مشاهده نمىكند . ( به نقل از بصائر و كافى ، منقول از حضرت صادق ( ع ) - تفسير الميزان شرح آيه 60 از آل عمران ) .
( 2 ) قسمتى از آيه 219 سورهء بقره ( دربارهء حرمت استعمال مواد مخدّره ) : گناه آن دو ( شراب و قمار ) بيش از منافع آنهاست .
( 3 ) صافى ج 1 / ص 311