[ سوره آلعمران ( 3 ) : آيه 41 ]
قالَ رَبِّ اجْعَلْ لِي آيَةً قالَ آيَتُكَ أَلاَّ تُكَلِّمَ النَّاسَ ثَلاثَةَ أَيَّامٍ إِلاَّ رَمْزاً وَ اذْكُرْ رَبَّكَ كَثِيراً وَ سَبِّحْ بِالْعَشِيِّ وَ الْإِبْكارِ ( 41 )
ترجمه :
( 3 / 41 )
عرض كرد خدايا به شكرانهء اين نعمت آيت و عبادتى مقرّر فرما . فرمود : ترا آيت اين است كه سه روز با مردم سخن نگويى جز به رمز و پيوسته به ياد خدا باش و او را شبانگاه و صبحگاه تسبيح گوى .
تفسير :
قالَ رَبِّ اجْعَلْ لِي آيَةً
گفت : خدايا براى من علامتى و نشانهاى قرار ده . بعضى گفتهاند : اين را گفت تا وقت حمل را بفهمد تا بر عبادت و شكر بيفزايد يا در خوشحال شدن به فرزند عجله نمايد .
قالَ آيَتُكَ أَلَّا تُكَلِّمَ النَّاسَ ثَلاثَةَ أَيَّامٍ
يعنى نشانهء تو اين است كه با مردم به مدّت سه روز جز با رمز سخن نگوئى ،
إِلَّا رَمْزاً
استثناى مفرّغ « 1 » منقطع است يعنى با رمز به سوى آنها اشاره كنى ، يا اينكه مقصود از تكلّم افهام و فهماندن باشد كه در اين صورت استثنا متصل است ، و معنى آيه اين است كه : نشانه تو اين است كه آنچه در ضميرت موجود است به مردم به هيچ نحوى از افهام تفهيم نكنى مگر از طريق رمز ، يا در هيچ حالى از احوال با آنها جز حالت رمز و اشاره نداشته باشى . و اينكه زبانش را از خصوص حرف زدن با آنها حبس نمود نه از ذكر خدا ، براى اين بود كه در آن مدّت براى شكر و ذكر خدا خالص شود ، تا حقّ نعمت را ادا كرده باشد ، و اين دليل بر اين است كه طلب آيه و نشانه ، جهت شناختن وقت حمل بوده است ، تا اينكه شكر و ذكر را فزونى بخشد .
وَ اذْكُرْ رَبَّكَ كَثِيراً
يعنى در همان ايّام ذكر خدا زياد كن ، و به او
هامش
( 1 ) در عبارت ثلاثة ايّام الّا رمزا ، حرف الّا حرف استثناء رمزا مستثنى است و نوع آن استثناى مفرّغ است يعنى از جنس مستثنى منه نمىباشد و منقطع است ، زيرا از مستثنى منه ، قطع شده است .