قليل يا كثير « 1 » . و مانند : دين ندارد كسى كه با ولايت امام جائر ( ستمگر ) كه از طرف خدا نيست به دين خدا در آيد . و مانند اين حديث كه مىفرمايد : البتّه عذاب مىكنم هر رعيّتى در اسلام را كه به ولايت امام جائر كه از طرف خدا نيست گردن نهاده باشد . اگر چه رعيّت ، در اعمال خودشان نيكوكار و پاكيزه باشند ، و البتّه عفو مىكنم هر رعيّت در اسلام را كه به ولايت امام عادلى كه از جانب خداست گرويده باشد اگر چه رعيّت خودش ، ظالم و گناهكار باشد . و غير اينها از نظائر اين مضامين كه در آنها شبههء غرور وجود دارد ، چه اينان اگر چه فرض شود كه مبغوض خدا نيستند ولى اينها كجا و آن محبوبين حقيقى كجا ؟ ! پس سالك بايد تمام اهتمامش به پيروى از شريعت پاك باشد به نحوى كه هيچ يك از آداب مستحبّ را كم نگذارد و به عدم مبغوضيّت قانع نشود تا به درجات محبوبيّت فائز گردد .
وَ يَغْفِرْ لَكُمْ ذُنُوبَكُمْ
بدان كه محبوب بودن اقتضا مىكند كه در نظر محبّ هيچ نقص و عيبى ، در محبوب باقى نماند بلكه هر كارى كه دوست انجام دهد در نظر وى محبوب و دوستداشتنى باشد ، و روى همين جهت است كه خداوند وى را معادل بهترين عملى كه انجام داده است پاداش مىدهد ، زيرا تمام افعال حبيب و جميع اوصاف و اخلاقش در نظر محبّ ، مثل بهترين افعال و اوصاف خودش ، ظاهر مىشود اين معنى يكى از وجوه تبديل سيّئات به حسنات ( بدىها به نيكىها ) است .
و اين يكى از معانى آمرزش گناهان است .
پس هر كس بخواهد جميع افعال و اوصافش محبوب خدا باشد بايد از رسول طبق شرائط تبعيّت و پيمانهاى بيعت پيروى كند و پس از آن كه نقطهء محبّت در قلبش افتاد ، بايد از مخالفت با شريعت ، دورى كند ،
هامش
( 1 ) المناقب للخوارزمى ، ص 35