يارى دهد . و اهل بصيرت بدين آيات الهى اعتبار جويند .
تفسير :
قَدْ كانَ لَكُمْ
يعنى اى يهود ، يا مطلق كفّار ، يا مطلق مردم از كفّار و مسلمين
آيَةٌ
براى شما اين امر ، علامتى است كه دلالت بر صدق محمّد صلّى اللّه عليه و آله در رسالتش مىكند .
فِي فِئَتَيْنِ الْتَقَتا
دو گروه كه در بدر روبروى هم قرار گرفتند « فئة » گروهى كه عددشان كم بود كه سيصد و سيزده نفر بودند .
تُقاتِلُ فِي سَبِيلِ اللَّهِ وَ أُخْرى كافِرَةٌ
با دسته ديگر كه زياد بودند و عددشان نزديك هزار نفر بود و از مشركين مكّه بودند ، كارزار كردند .
يَرَوْنَهُمْ
فاعل يا به گروه مسلمانان يا به كافرين بر مىگردد و مفعول يا به مرجع فاعل بر مىگردد يا به مقابل آن ، و همچنين است ضمير در قول خدا :
مِثْلَيْهِمْ
ضمير « هم » يا به مرجع فاعل يا به مقابل آن بر مىگردد ، همهء اين احتمالها به حسب معنى و لفظ صحيح است ، زيرا يا مسلمانان مشركين را اندك ديدند تا اينكه جرأت پيدا كرده بر آنان حمله بكنند ، و يا شايد قبل از شروع جنگ آنها را زياد ديدند تا به خدا پناه برده بر عدد و نيرويشان اتّكال نكنند ، و از آن طرف مشركين قبل از جنگ مسلمانها را اندك ديدند تا اقدام بر جنگ كنند ، ولى در حين جنگ آنها را زياد ديدند تا بترسند و شكست بخورند .
رَأْيَ الْعَيْنِ
يعنى با ديد چشم نه با ديد خيال .
وَ اللَّهُ يُؤَيِّدُ بِنَصْرِهِ مَنْ يَشاءُ إِنَّ فِي ذلِكَ
يعنى در اين كم و زياد نشان دادن و عدّهء اندك بر عدّهء بسيار غلبه كردن
لَعِبْرَةً لِأُولِي الْأَبْصارِ
عبرت است براى كسانى كه درك مىكنند از اشيا چيزهائى را كه به آن عبرت مىگيرند . سخن به اينجا كه رسيد بدين مقام مىرسيم كه از سبب توقّف مردم از قبول با واضح بودن آيات و نشانهها پرسيده شود . خداى تعالى جواب داد و فرمود :