باب تسليم مىگويند : به آن ايمان آورديم . بنابراين ، عبارت
يَقُولُونَ آمَنَّا بِهِ
موقوف به جمله
ما يَعْلَمُ تَأْوِيلَهُ إِلَّا اللَّهُ
مىباشد . ( يعنى جز خدا - حتى راسخون در علم - كسى نمىداند ) . و قول خدا :
الرَّاسِخُونَ فِي الْعِلْمِ
ابتداى جملهء ديگرى است ، پس صحيح است كه گفته شود :
تأويل قرآن را نمىداند مگر خدا ، يا گفته شود : علم تأويل قرآن منحصر در نبىّ صلّى اللّه عليه و آله و ائمّه ( ع ) است و غير از آنها كسى نمىداند ، يا گفته شود :
علم تأويل منحصر در آنان و خواصّ از شيعيانشان مىباشد ، و به هر يك از اين معانى در اخبار اشاره شده است .
كُلٌّ
هر يك از محكم و متشابه
مِنْ عِنْدِ رَبِّنا
از سوى پروردگار است . در خبر است : ما راسخ در علم هستيم « 1 » . و در روايتى است : پس رسول خدا افضل راسخين است « 2 » . و در خبر ديگرى است : راسخين در علم كسانى هستند كه اختلافى در علمشان نيست « 3 » . و در خبر ديگرى است : سپس خداى تعالى ، با رحمت وسيعش و مهربانى به مخلوقاتش ، و علم و آگاهيش به اينكه كلامش را تبديلكنندگان تغيير مىدهند ، كلام خودش را سه قسم نمود ، يك قسم از آن را طورى قرار داد كه عالم و جاهل مىشناسند و مىفهمند ، قسم ديگر را نمىفهمد مگر كسى كه ذهنش صاف و حسّش لطيف ، و تميزش صحيح باشد از كسانى كه خداوند سينهء آنها را براى اسلام باز كرده است ، و قسم سوّم را نمىفهمند مگر پيامبران خدا و كسانى كه راسخ در علم هستند . و خداوند اين كار را انجام داد تا اينكه اهل باطل از كسانى كه بر ميراث ظاهرى رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله دست يافتند ادّعاى علم كتاب نكنند ؛ زيرا كه
هامش
( 1 ) برهان : ج 1 / ص 270
( 2 ) صافى : ج 1 / ص 295
( 3 ) نور الثقلين : ج 1 / ص 264 / ح 37