در خرماى صدقه داخل مىكردند نازل شده است .
در خبر ديگر است : وقتى كه رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله امر نمود كه زكات نخل را بدهند گروهى انواع خرماهاى مختلف را مىآوردند كه از پستترين خرماها بود و از آن زكاتشان را مىدادند ، از جمله يك نوع خرما بود كه به آن « جعرور » و « معافاره » مىگفتند كه گوشت آن اندك و هسته آن بزرگ بود ، و بعضى از آنان عوض خرماى خوب از همان خرماى بد مىآوردند ، پس رسول خدا فرمود : اين دو نوع خرما را با هم مبادله نكنيد و چيزى از آن دو نياوريد « 1 » .
در خبر ديگرى است كه اين آيه دربارهء صدقهء فطريه نازل شد ، كه وقتى آن را به مسجد رسول اللّه مىآوردند در آن پستترين خرماها بود « 2 » و از مجموع اخبار استفاده مىشود كه طيّب اختصاص به حلال و خبيث اختصاص به حرام ندارد ، و همچنين نه صدقه مخصوص واجب است و نه واجب مخصوص به زكات مال .
وَ اعْلَمُوا أَنَّ اللَّهَ غَنِيٌّ
يعنى شخص محتاج گاهى جنس پست را هم چون احتياج دارد قبول مىكند ولى خداوند تعالى بىنياز است و پست و بد را اصلا قبول نمىكند .
حَمِيدٌ
ازآنرو كه شخص غنى و بىنياز ولى پست گاهى جنس پست را مىپذيرد به خلاف غنى و بىنياز و پسنديده كه نمىپذيرد ، لذا به دنبال غنى حميد آورد . پس غنى و حميد هر دو كنايه از اين است كه خداوند جنس بد و پست را قبول نمىكند .
[ سوره البقرة ( 2 ) : آيه 268 ]
الشَّيْطانُ يَعِدُكُمُ الْفَقْرَ وَ يَأْمُرُكُمْ بِالْفَحْشاءِ وَ اللَّهُ يَعِدُكُمْ مَغْفِرَةً مِنْهُ وَ فَضْلاً وَ اللَّهُ واسِعٌ عَلِيمٌ ( 268 )
هامش
( 1 ) عياشى : ج 1 ، ص 148 ، ح 489
( 2 ) عياشى : ج 1 ، ص 150 ، ح 493