زوجه هم اطلاق متاع صحيح باشد .
تقسيم زوج به سه قسم :
با توجه به اينكه در بعضى روايات و كلمات فقهاء تقسيم سهگانه به غنى و فقير و حد وسط آمده است در مورد دليل اين تقسيم و نحوه استظهار آن از قرآن كريم كه در آن دو قسم ذكر شده ، چند وجه براى بيان هست كه عبارتند از :
1 - ذكر موسع و مقتر از باب مثال است و لذا قسم سوم يعنى متوسط را ذكر نكردهاند .
2 - ذكر موسع و مقتر از باب دلالت التزامى بر وجود متوسط دلالت مىكند ؛ چرا كه از همين كه مقدار حد اقل و حد اكثر ذكر شده است ، لازمه عرفى آنها وجود حد متوسط است . اين دو وجه را صاحب جواهر آورده است .
3 - ذكر موسع و مقتر بالمطابقة دلالت بر قسم سوم مىكند ؛ چرا كه معناى موسع در مقابل ضيق است به اين معنا كه در فشار و ضيق واقع نشود و روشن است كه اين معنا هم مرتبه متوسط دارد و هم عالى . و اين وجه به نظر بهتر است . موسع در اطلاق دارد ، گاهى به معناى ثروتمند است و گاهى به معناى اين است كه در فشار نباشد .
كما اينكه از بعضى از روايات هم اين تقسيم كه در فتاوا آمده است استفاده مىشود كه در طى بيان روايات لحاظ مىكنيم .
روايات بحث :
1 - روايت « دعائم » عن جعفر بن محمد عليهم السلام انه قال : متعة النساء فريضة و ليس فى المتعة شىء موقت كما قال الله عزّ و جلّ
( عَلَى الْمُوسِعِ قَدَرُهُ وَ عَلَى الْمُقْتِرِ قَدَرُهُ )
« 1 » . دلالت مىكند بر عدم تعيين مقدار معينى در متعه براى همه .
2 - صحيحه حلبى عن ابى عبد الله عليه السلام فى رجل طلق امرأته قبل ان يدخل بها ؟
هامش
( 1 ) - جامع احاديث الشيعة 26 : 342 ، الباب 35 من ابواب المهور ، الحديث 6 .