فصل پنجاه و سوم در بارهء امور غيب بينى و فالگزارى دولتها و ملتها و در اين فصل از « ملاحم » چكامههاى پيشگويى و كشف مفهوم جفر نيز گفتگو مىشود [ 1 ]
بايد دانست كه همت گماشتن و توجه به دانستن فرجام كارها و آگاهى از پيش آمدهايى كه در آينده براى هر كسى روى خواهد داد از قبيل چگونگى زندگى و مرگ يا نيكى و بدى ، از خصوصيات روحى نوع بشر است بويژه مردم شيفتهء آنند كه از پيش آمدها و حوادث عمومى آينده آگاه شوند مانند : شناختن مدتى كه از عمر جهان باقى مانده است يا پى بردن به نيرومندى يا مدت بقاى دولتها ، كه ميتوان گفت خبر يافتن از اين گونه امور جبلى بشر است و در نهاد او مخمر گرديده است . از اين رو مىبينيم بيشتر مردم بر آن ميشوند كه در خواب بدين گونه امور پى برند و اخبار كاهنان در بارهء كسانى كه براى چنين مسائلى به آنان روى ميآورند از پادشاهان گرفته تا مردم بازارى و عامه معروفست . به همين سبب مىبينيم در شهرها صنف خاصى اين گونه پيشگوييها را وسيلهء معاش و پيشهء خود ميسازند چه ميدانند كه مردم سخت شيفتهء چنين مسائلى هستند و از اين رو در كنار گذرها و دكانها جايگاه خاصى بر ميگزينند تا كسانى كه ميخواهند از آنان درين باره پرسش كنند محل ايشان را بدانند . اينست كه بامداد و شامگاه زنان و كودكان شهر و بلكه بسيارى از كمخردان در جايگاه آنان گرد ميآيند و از فرجام كارهاى خود از كسب و پيشه و جاه و مقام گرفته تا امور معاش و دوستى و دشمنى و نظاير اينها پرسش ميكنند و اين گروه بانواع گوناگون پيشگويى ميپردازند از قبيل بينندهء خط رمل كه او را منجم ميخوانند و فال بين با سنگريزهها و دانهها ( فال نخود ) كه ويرا حاسب ( شمارگر ) مينامند و آنان كه در آينه و آب فال مىبينند
هامش
[ 1 - ) ] در « ينى » عنوان فصل چنين است : در امور غيب بينى و فالگزارى دولتها و ملتها و گفتگو از ملاحم ( چكامههاى پيشگويى ) و كشف معناى جفر . و در چاپ بيروت : در ابتداى دولتها و ملتها است و صورت متن از مجموع چند چاپ و نسخهء « ينى » است .