و ايشان را مندل زن [ 1 ] ميخوانند .
و اين اعمال منكر و ناپسند را در همهء شهرهاى بزرگ بطور آشكار مرتكب ميشوند در صورتى كه در شريعت مورد نكوهش واقع شده است و مقرر گرديده است كه بشر از امور غيبى آگاه نميشود بجز كسانى كه خدا در خواب يا از راه منصب ولايت آنان را از دانش خود بر غيب آگاه مىكند و بيشتر كسانى كه بدين امور توجه ميكنند و به جستجوى آگاهى يافتن بر آنها ميپردازند پادشاهان و اميراناند كه ميخواهند مدت بقاى دولت خود را دريابند و به همين سبب توجه خداوندان دانش و كليهء ملتها بدان معطوف شده است و در ميان هر ملتى سخنان كاهن يا ستاره شناس يا ولى امرى در اين باره يافت مىشود از قبيل چگونگى پادشاهى و سلطنتى كه در انتظار آنند يا دولتى كه از نايل آمدن بدان با خود سخن ميگويند و پيش آمدهايى كه در آينده براى آنان روى خواهد داد مانند جنگها و فتنهها و كشتارهاى عظيم و مدت بقاى دولت و شمارهء پادشاهان آن و سخن در بارهء اسامى آنان و اين گونه امور را پيشگويى حوادث مينامند .
و در ميان عرب كاهنان و فالگزارانى بودند كه در اين گونه موضوعات به آنان رجوع ميكردند و آنها از آيندهء قوم عرب خبر داده و پادشاهى و دولت آنان را پيشگويى كرده بودند ، چنان كه شق و سطيح در بارهء خواب ربيعة بن نصر يكى از پادشاهان يمن خبر دادند كه حبشه بر بلاد ايشان ميتازد و سپس آن كشور به تصرف يمن ميآيد و آنگاه پادشاهى و دولت عرب ظهور مىكند . و همچنين سطيح رؤياى موبذان را تأويل كرد هنگامى كه كسرى ( خسرو انوشيروان ) آن را با عبد المسيح نزد وى فرستاد و او ظهور دولت عرب را خبر داد . همچنين طوايف بربر كاهنانى داشتند كه مشهورترين آنها موسى بن صالح [ 2 ] از قبيلهء بنى يفرن [ 3 ] و بقولى از قبيلهء غمرت [ 4 ] بود . وى پيشگوييهائى منظوم به زبان محلى دارد كه از وقايع بسيارى خبر داده است و بيشتر پيشگوييهاى او در بارهء اينست كه قبيلهء زناته در مغرب بپادشاهى
هامش
[ 1 - ) ] ضارب المندل ، دايرهايست كه افسونگران و عزايمخوانان گرد بگرد خويش بر زمين كشند ( غياث ) . در فارسى اين گروه را آينه بين مينامند .
[ 2 - ) ] رجوع به تاريخ بر برج 1 ص 205 شود .
[ 3 - ) ] بفتح « ى » و كسر « ر » .
[ 4 - ) ] بضم « غ » و كسر « م » .