از نزول سورهء براءة براى خواندن آن در موسم [ 1 ] ، على را فرستاد . وى نخست سوره را با ابو بكر گسيل فرموده بود ولى بر وى وحى شد كه بايد مردى از خاندان يا خويشاوندان تو آن را تبليغ كند ، از اين رو على را فرستاد تا وى خواننده و مبلغ از جانب رسول خدا باشد . شيعيان گويند اين امر مىرساند كه على بر همهء اصحاب مقدم بوده است و نيز ميگويند معلوم نشده است كه پيامبر هيچكس را بر على مقدم دارد در صورتى كه او در دو غزوه ديگران را بر ابو بكر و عمر مقدم داشته است كه يك بار اسامة بن زيد و بار ديگر عمرو بن عاص بوده است ، و همهء اينها دلايل عينى [ 2 ] بر تعيين على براى خلافت است نه ديگرى جز وى . ولى برخى ازين دلايل نامعروف و برخى دور از تأويلات ايشان است .
گذشته از اين گروهى از شيعيان معتقدند كه اين نصوص هم دليل بر تعيين و تشخيص على است و هم بكسانيكه پس از وى آمدهاند ، انتقال مىيابد و اين گروه را اماميه ميگويند و آنها از شيخين ( ابو بكر و عمر ) بسبب آنكه بر حسب نصوص ياد كرده با على بيعت نكردند و در خلافت بر وى پيشى جستند تبرى و بيزارى ميجويند و امامت ايشان را تحقير ميكنند . و نبايد بعيبجوييها و ناسزاگوييهايى كه از غاليان [ 3 ] شيعه در بارهء شيخين نقل مىشود اعتنا كرد چه اين امر در نزد ما و خود شيعيان نيز مردود است .
و دستهاى از شيعيان بر آنند كه دلايل مزبور بر تعيين على بخلافت از لحاظ وصف اقتضا مىكند نه شخص . و صحابه بسبب آنكه وصف را بر موصوف آن ننهادهاند قصور ورزيدهاند و اين گروه زيديه ميباشند و ايشان از شيخين بيزارى نميجويند و امامت آنان را تحقير نميكنند با اينكه معتقدند على از شيخين افضل بوده است ولى آنها امامت مفضول را با بودن افضل تجويز ميكنند .
سپس بايد دانست كه اخبار و روايات شيعيان در انتقال امامت و خلافت
هامش
[ 1 - ) ] موسم در لغت بمعنى : هنگام هر چيزى و در اصطلاح هنگام فراهم آمدن حاجيان و جاى گرد آمدن در حج است ( از منتهى الارب ) .
[ 2 - ) ] و همه اينها در نزد آنان دلايلى است . « ينى » .
[ 3 - ) ] شيعيان افراطى و بر گروهى معين از شيعيان نيز اطلاق مىشود و آنان را « غالية » و « غلاة » نيز ميگويند . رجوع به فهرست خاندان نوبختى ذيل همين عنوان شود .