تخطي إلى المحتوى الرئيسي

تاريخ ابن خلدون ( مقدمه تاريخ ابن خلدون ) ( فارسى ) — صفحة 343

مساهمون:

ص٣٤٣
گرگان : 12000000 درهم ، ابريشم 1000 رشته [ 1 ] . قومس [ 2 ] : 1500000 درهم ، شمش سيم 1000 شمش [ 3 ] . طبرستان و روبان [ 4 ] و نهاوند : 6300000 درهم ، فرشهاى طبرى 600 قطعه ، رخت ( عبا ) 200 دست ، جامه 500 دست ، دستار 300 ، پيالهء سيمين [ 5 ] 300 عدد . رى : 12000000 درهم ، انگبين 20000 رطل . همدان : 11800000 درهم ، رب انار 1000 رطل ، انگبين 12000 رطل . نواحى ميان بصره و كوفه : 10700000 درهم . ماسبذان و دينار [ 6 ] : 4000000 درهم . شهر زور : 6000000 درهم . موصل و نواحى نزديك آن : 24000000 درهم ، انگبين سپيد 20000 رطل [ 7 ] . آذربايجان : 4000000 درهم . جزيره و توابع آن از نواحى فرات : 34000000 درهم . [ كرج : 300000 درهم [ 8 ] . گيلان : 5000000 درهم ] [ 9 ] بنده هزار تن ، انگبين دوازده هزار خيك [ 10 ] . بازهاى شكارى 10 باز [ 11 ] ، انواع رداها 20 دست . ارمنستان : 13000000 درهم ، گستردنيها ( فرشها ) ى محفور 20 قطعه [ 12 ] .
هامش
[ 1 - ) ] ترجمهء شقة است كه بمعنى پاره‌اى از چيزى همچون جامه بدرازا است رجوع به متنهاى لغت شود . [ 2 - ) ] ناحيه‌ايست بزرگ ميان خراسان و بلاد جبل و اقليمى است باندلس ( منتهى الارب ) . [ 3 - ) ] در نسخهء ( پ ) چنين است ولى در نسخ ديگر كلمهء « الف » ( هزار ) افتاده است . [ 4 - ) ] بجز نسخهء ( پ ) در ديگر نسخ بجاى « رويان » كلمهء « روبان » است . [ 5 - ) ] ترجمهء جامات است كه دسلان بدينسان آورده است . [ 6 - ) ] در نسخ مختلف : « ريان » و « ربان » و « دنان » است . ولى در حاشيهء نسخهء ( ب ) و ( ك ) و ( ا ) آمده است كه به ظاهر « دينار » محرف « دينور » است و در ترجمهء تركى « ماسندان و ربان » است . [ 7 - ) ] بيست ميليون رطل ( ا ) و ( ب ) و ( ك ) [ 8 - ) ] در « ينى » كرخ [ 9 - ) ] قسمت داخل كروشه در نسخ ( ا ) و ( ب ) و ( ك ) نيست . [ 10 - ) ] ترجمهء كلمهء « زق » است كه بر مطلق مشك و خيك اطلاق مىشود ولى در عربى پوستى را كه در آن انگبين باشد « عله » نامند ( اقرب الموارد ) . [ 11 - ) ] ترجمهء بزاة ( بضم ب ) است و در حاشيهء چاپ ( ا ) و ( ب ) و ( ك ) آمده است : در چاپ تركى بجاى : « و من البزاة . . . » چنين است : شكر ده صندوق . [ 12 - ) ] در چاپ ( ا ) و ( ب ) « قسط » و در نسخهء اعراب دار ( ك ) بسط ( بفتح ب ) و در چاپ ( پ ) بسط است كه ( بضم ب - س ) جمع بساط است . بمعنى گستردنى و حصيرى دراز و كم عرض باندازهء يك ذراع . اين حصير را از برگ نخل مىبافند و آن را « طنفسه » مينامند كه معرب تنبسهء فارسى است ( اقرب الموارد . ) ولى فرشهاى محفور را صاحب منتهى الارب چنين تفسير كرده : محفور شهريست بر كنار درياى روم ينسج بها البسط .
تاريخ ابن خلدون ( مقدمه تاريخ ابن خلدون ) ( فارسى ) — صفحة 343 | ابن خلدون / محمد پروين گنابادى