رقم [ 1 ] 530 رطل ، شور ماهى نمكسود [ 2 ] ، ده هزار رطل ، طريخ [ 3 ] ده هزار رطل ، استر دويست رأس ، باز شكارى ده باز [ 4 ] .
قنسرين [ 5 ] : 420000 دينار [ 6 ] ، مويز هزار بارا [ 7 ] .
دمشق : 420000 دينار .
اردن : 96000 دينار [ 8 ] .
فلسطين : 310000 دينار ، روغن زيتون 300000 رطل .
مصر : 1920000 دينار .
برقه [ 9 ] : 1000000 درهم .
افريقيه : 13000000 درهم ، گستردنى 120 قالى .
يمن : 370000 دينار بجز جامه و كالا .
حجاز : 300000 دينار . انتهى .
و اما اندلس ، چنان كه مورخان موثق آن ياد كردهاند ، عبد الرحمن الناصر
هامش
[ 1 - ) ] در نسخهء ( پ ) « رقم » و در نسخ ديگر « زقم » است و براى هيچيك معنى مناسبى يافت نشد . دسلان معتقد است كلمهء مزبور تحريف « زقوم » است زيرا يكى از معانى زقوم درختى است كه در أريحا ميرويد و از نوع هليلهء كابلى است و خواص طبى فراوانى دارد و گويند بنى اميه آن را در اريحا كاشتهاند . و رجوع به منتهى الارب شود . ولى به ظاهر ممكنست كلمهء مزبور « زراقن » باشد كه نوعى ماهى است و مانند شور ماهى در نهر كر مىباشد چه وقتى كلمهء طريخ به صوبج و صونج تحريف شود ممكنست زراقن به « زقم » يا « رقم » تبديل گردد بخصوص كه اين كلمه در متن كتب جغرافيايى قديم بانواع صورتهاى : رافن ، زراقى ، دراقن ، درآمد ، درامن تحريف شده است . رجوع به مسالك الممالك اصطخرى ص 184 و صورة الارض ابن حوقل ص 338 شود .
[ 2 - ) ] المسايح السور ماهى ( ب ) و ( ك ) المسايج السور ماهى ( ا ) ولى صحيح : « المالح السور ماهى » است كه در نسخهء بدل چاپ ( پ ) هم كلمهء المالح هست ولى كاترمر آن را در حاشيه آورده زيرا اصطخرى در جغرافياى ارمنستان آرد : و على ثلث فرسخ من بردعة نهر الكر و بنهر الكر السر ماهى ( ن . ب . الشور ماهى الشور ماهيج ) الذى يحمل الى الافاق مالحا . مسالك الممالك اصطخرى ص 183 و رجوع به صورة الارض ابن حوقل ص 328 شود .
[ 3 - ) ] صوبخ ( ب ) ، صونج ( ك ) و ( ا ) ، طريح ( پ ) ولى صحيح « طريخ » است كه آن هم نوعى ماهى كوچك بوده و از درياچهء ارجيش ارمنستان آن را ميگرفته و بكشورهاى ديگر ميفرستادهاند . اصطخرى مينويسد : و بحيرة بارمينيهء تعرف ببحيرة ارجيش يرتفع منه سمك الطريخ يحمل الى الافاق ( مسالك الممالك ص 190 ) و رجوع به صورة الارض ابن حوقل چاپ ليدن ص 346 و برهان قاطع و منتهى الارب شود .
[ 4 - ) ] در نسخ ( ب ) و ( ا ) و ( ك ) « و من المسهرة » بجاى و « من البزاة » در نسخهء ( پ ) .
[ 5 - ) ] ( بكسر ق . فتح ن مشدد - فتح س و كسر آن ) و قنسرون : استانى است بشام ( اقرب الموارد ) .
[ 6 - ) ] در ( پ ) چنين است ولى در نسخ ( ب ) و ( ا ) و ( ك ) و « ينى » 400000 دينار .
[ 7 - ) ] در ( ب ) و ( ا ) و ( ك ) : روغن زيتون هزار بار .
[ 8 - ) ] در نسخ ( ا ) و ( ب ) و ( ك ) : نود و هفت هزار دينار .
[ 9 - ) ] ( بفتح ب - ق ) : اقليم يا ناحيهايست ميان اسكندريه و افريقيه ( منتهى الارب ) .