پيامبر و عمل رمل وجود نخواهد داشت . بنابر اين در حديث مزبور دليلى بر مشروع بودن خط رمل و حرفه ساختن آن براى غيب بينى وجود ندارد ، چنان كه رمالان در شهرها آن را پيشهء خود ساختهاند . و اگر بعضى از آنان كه بدين فن گراييدهاند چنين استدلال كنند كه عمل پيامبر مزبور خود شريعت متبعى است چه بر حسب عقيدهء كسانى كه معتقداند شريعتهاى پيش از مذهب ما نيز براى مسلمانان شريعت بشمار ميرود پس عمل رمل مشروع است ، بايد گفت اين استدلال بر مشروعيت آن تطبيق نميشود زيرا قانونگذارى و ايجاد شرايع مخصوص پيامبران مرسلى است كه براى امتها شريعتهايى بوجود آوردهاند و حديث مزبور بر چنين مفهومى دلالت نميكند بلكه فقط اين معنى را مىرساند كه چنين حالتى براى بعضى از انبيا حاصل ميشده است و احتمال آن هم ميرود كه اين عمل نامشروع بشمار ميرفته . پس خط رمل نه قانون خاصى براى امت وى بوده و نه جنبهء عام براى آن امت و جز آنان داشته است .
بلكه حديث بر اين دلالت مىكند كه خط كشيدن حالت خاصى بوده و براى بعضى از پيامبران بخصوص روى داده است و آن حالت از ايشان به بشر سرايت نكرده است و اينست آخرين گفتار ما دربارهء تحقيق اين موضوع و خدا الهام بخش آدمى به راه صواب است ] .
و وقتى اين رمالان ميخواهند به گمان خود پيشگويى كنند كاغذى يا قدرى ريگ يا آرد بر ميدارند و با نقطهها خطهايى بشمارهء مراتب چهارگانه بر آن ميكشند آنگاه اين كار را چهار بار تكرار ميكنند و در نتيجه شانزده سطر درست مىشود ، سپس نقطهها را جفت جفت طرح ميكنند و آنچه را از هر سطر باقى ميماند خواه جفت يا طاق به ترتيب در مرتبهء خودش ميگذارند و در نتيجه چهار شكل پديد ميآيد كه آنها را در سطرى پى در پى قرار ميدهند ، سپس از طرف عرض آن چهار شكل ديگر درست ميكنند . اين اشكال را باعتبار هر مرتبه و شكلى كه روبروى آنها واقع است و از لحاظ فراهم آمدن جفت يا طاق از آن دو بوجود ميآورند و بنابر اين در هر سطر
تاريخ ابن خلدون ( مقدمه تاريخ ابن خلدون ) ( فارسى ) — صفحة 211
مساهمون: ابن خلدون
ص٢١١