نكته : اين وجه سوم ، همان وجه هفتم است كه شيخ در وجوه مذكور متعرّض آن نشده بود .
يعنى : با همان دليلى كه جلوى اباحه را گرفتيم ، در اينجا نيز جلوى تخيير استمرارى را مىگيريم .
لكن شيخ مىفرمايد : هيچيك از اين وجوه سهگانه نيز داراى ارزش نمىباشد .
چرا ؟ چون همين وجه اخير كه گفتيم اگر تخيير استمرارى باشد منجرّ به مخالفت عمليّهء تدريجيّه مىشود خود فاقد اشكال است .
چرا ؟ زيرا كه تخيير مىتواند روى التزام باشد . فى المثل :
امروز از اين مجتهد تقليد مىكنيم ، روز ديگر از آن مجتهد ، درحالىكه اين يكى مىگويد : فلان عمل حرام است .
ديگرى مىگويد : خير واجب است و اين مطلب فاقد اشكال است ، چرا كه :
1 - امروز ملتزم مىشوم به فتواى اين مجتهد ، فردا ملتزم مىشوم به فتواى آن مجتهد و اين اشكال ندارد .
2 - و يا در تعارض خبرين مىتوانيم يك روز ملتزم به اين خبر باشيم ، روز ديگر ملتزم به آن خبر .
3 - و يا در دوران بين المحذورين يك روز انگشت روى وجوب مىگذاريم ، روزى هم انگشت روى حرمت پس : مخالفت عمليّهء تدريجيّه :
اگر منشأ آن اباحه باشد غلط است چون منجرّ به مخالفت عمليّه تدريجيّه مىباشد و لذا نمىتوانى يك روز انجام بدهى و يك روز ترك كنى . چرا كه نمىتوانى به چيزى ملتزم شوى .
و اگر منشأ آن التزام به احد الحكمين باشد اشكالى ندارد ، چرا كه استصحاب مىكنيم و تا پايان عمر به آن ملتزم مىمانيم .
سپس مىگويد : اين استصحاب المختار تعارض مىكند با استصحاب التخيير ، چرا كه مختار آن عملى است كه روز اوّل اختيار كرديم و حال آنكه تخيير شكّ و ترديد است .
به عبارت ديگر :
يكى مىگويد : استصحاب كن مختار را يعنى همان وجوب روز اوّل و يا همان حرمت روز اوّل را و ديگرى مىگويد خير استصحاب كن تخيير را يعنى بگو من كه روز اوّل تخيير داشتم ، امروز و فردا و فرداها حالت تخيير را دارم .
- و امّا وجه اوّل شما كه گفتيد : احتياط :
گفتيد : در دار الامر بين التعيين و التخيير ، احتياط اين است كه تعيين المختار را بگيريد ، لكن بايد بدانيد كه :
رسائل شيخ انصارى ( فارسى ) — صفحة 353
مساهمون: الشيخ الأنصاري
ص٣٥٣