من جاء بالحسنة فله عشر امثالها .
حال سؤال اين است كه اخبار من بلغ از كدام سنخ است ؟
مستدل كه طريق ششم را جهت تصحيح عبادت پيشنهاد كرده بود خيال كرده بود كه از قبيل وعدهء ثواب به كارهاى خصوصى است و لذا مىگفت :
اگر كسى به محاسنش شانه بزند فلان مقدار ثواب دارد .
اين شانه زدن به محاسن طاعت حكميه نيست .
وقتى شانه زدن به خاطر طاعت حكميه نبوده لا بد به خاطر طاعت حقيقيّه است .
طاعت حقيقيّه امر مىخواهد چنان كه بيشتر مستحبات از اين قبيلاند .
پس از اين ثواب در برابر عمل شخصى ، كشف مىكنيم امر مولوى استحبابى را .
* وعدهء ثواب بر نيّة الخير مستلزم چگونه امرى است ؟
فى المثل :
1 - بر نيت خير وعدهء ثواب داده شده است شرعا .
2 - كارهاى خير كه حسنش مسلّم است مثل واجبات و مستحبات مسلّمه . شخص به نيت مىگذارند عقلا .
3 - نيّت كردن خود طاعت حكميه است ، چرا كه نيتكننده مطيع و منقاد مولى است .
4 - طاعت حكميه داراى ثواب است .
5 - ثواب مترتّب بر طاعت حكميه مستلزم امر ارشادى است .
پس :
- شارع وعدهء ثواب بر نيّة الخير مىدهد .
- ثواب مستلزم امر است .
از وعدهء ثواب شارع بر نيّة الخير كشف مىكنيم امر ارشادى را .
* حال اگر از شما بپرسند اخبار من بلغ از قبيل من سرّح لحيته است و يا از عدّ الثواب على نيّة الخير چه پاسخ مىدهيد ؟
خواهيد گفت از قبيل نية الخير فله ثواب . چرا ؟ چون اخبار من بلغ مىگويد :
1 - آدم محتاط ثواب مىبرد .
2 - احتياط ، طاعت حكميه است همان گونه كه نيّة الخير طاعت حكميه بود .
3 - ثواب مترتّب بر طاعت حكميه تفضّلى است .
4 - ثواب تفضّلى كاشف از امر ارشادى است و نه مولوى .
رسائل شيخ انصارى ( فارسى ) — صفحة 209
مساهمون: الشيخ الأنصاري
ص٢٠٩