* اگر كسى بگويد اخبار من بلغ وعدهء ثواب موعود مىدهد چه پاسخ مىدهيد ؟
مىگوئيم اخبار من بلغ مثلا مىگويد :
اگر فلان كار را بكنى ثواب عبادت چهلساله را مىبرى .
ما بهعنوان مستمع آن را به اميد آن ثواب موعود انجام مىدهيم .
اين اتيان عمل به خاطر ثواب موعود احتياط است .
احتياط ثواب تفضّلى دارد و نه استحقاقى .
ثواب تفضّلى كاشف از امر مولوى نيست ، بلكه كشف از امر ارشادى مىكند .
در نتيجه وقتى اخبار من بلغ وعدهء ثواب موعود را مىدهد و چنين ثوابى كاشف از امر ارشادى است ديگر نمىتواند مؤكّد حكم عقل باشد ، چرا ؟
زيرا عقل توان درك و صدور چنين حكمى را ندارد و لذا در اينجا بايد تابع شرع باشد .
* چرا عقل توان صدور چنين احكامى را ندارد ؟
زيرا اگر اخبار من بلغ نبود عقل نمىتوانست بگويد انجام فلان كار ثواب 40 ساله دارد . به عبارت ديگر عقل مىتواند بگويد كار نيك داراى ثواب است و لكن نمىتواند بگويد فلان كار ثواب يك ختم قرآن دارد .
بنابراين اگر اخبار من بلغ وعدهء موعود مىدهد و نه مسموع ، ديگر مؤكّد حكم عقل نيست .
و لذا در چنين جايى عقل بايد تابع شرع باشد ، اگرچه در بيان قبلى گفتيم شرع تابع عقل است .
* چرا در بيان قبلى گفته شد كه شرع تابع عقل است ؟
زيرا :
- طاعت حكميه ثواب دارد .
- ثواب عقلا امر دارد .
پس : اخبار من بلغ براى تأكيد حكم عقل آمده است .
رسائل شيخ انصارى ( فارسى ) — صفحة 210
مساهمون: الشيخ الأنصاري
ص٢١٠