كلمه پديد نميشد كه زيانى بزرگ ببار آيد ، و دشمنى آهنگ آنان را نداشت و دشمن معاندى آنها را محاصره نكرده بود و اين شتاب و پيشتازى براى چه بوده ؟ با آنچه از آنان در شرائط انتخاب حكايت شده . « 1 » ولى آنها فرصت را غنيمت شمردند و تمكن خود را پيش داشتند و كار پيشوائى را دزديدند و راستش تصويبكنندهء آنان با كارشان مخالف بودند و يارانشان لغزشهاى آنان را آشكار كردند با اينكه رأى آنها در انتخاب پيشوا كه بناچار به تقيهء امام بر حق كشانيد و بتصدى او اخلال كرد سبب شد كه كار امت دچار اهمال و فترت شده و آنان را بىامام به حق نمود .
و كار شگفت ديگر آنان اينكه گويند : انتخاب پيشوا با علماى امت است و بطور گروهى باشد و آن گروه در اختيار و انتخاب او خطا نكنند و با اين گفته ميدانند كه :
ابو بكر را ابو عبيده انتخاب كرد ( و ديگران بدنبال او رفتند ) .
و عمر را ابو بكر انتخاب كرد ( در عهدنامهاى كه بدست عثمان نوشته شد ) .
و عثمان را عبد الرحمن ( بن عوف ) انتخاب كرد ( كه حكميت شوراى شش نفرى را بدست آورده بود ) . و هيچ كدام واجد شرطى نبودند كه آنان گفتهاند .
هامش
( 1 ) شايد منظور مصنف از شرائط انتخاب كه مقتضى تأخير آن بوده تا حضور بنى هاشم اينست كه اهل سقيفه توافق كردند باولويت قريش و مهاجران براى اينكه خويشان پيغمبرند و در مسلمانى سابقه دارند و اين شرط مقتضى بود كه صبر كنند تا بنى هاشم كه نزديكتر به پيغمبر ( ص ) بودند و پيشتر در مسلمانى حاضر باشند براى انتخاب امام . ( مترجم )