و چون برهان اغلان و محمد آزاد و لشكرى كه با ايشان بود به معسكر ظفرپناه رسيدند ، حضرت صاحبقران برهان اغلان را كه جنگ ناكرده از پيش كافران گريخته بود ، به مجلس همايون راه نداد و در معرض خطاب و عتاب آورده با امرا بر سبيل تغيير « 1 » و سرزنش او فرمود ، كه نص « 2 » قرآن مجيد به آن ناطق است كه « اگر از مسلمانان بيست كس در كارزار مصابرت نمايند بر دويست كس از كفار غالب آيند » « 3 » و او با ده هزار مرد از پيش اندك نفرى از كفّار گريخته است و مسلمانان را در مهلكه انداخته و به اين جريمه او را گناهكار ساخته ، از نظر بينداخت .
[ مصرع ]
« كز چشم عنايتش بينداز كه مرد »
و محمد آزاد را كه پياده با چهارصد كس در جنگ همان گروه ، پاى ثبات فشرده بود و بسيارى از بىدينان را به تيغ جهاد گذرانيده و ايشان را مغلوب گردانيده و هرچه از سپاه اسلام برده بودند بازستده بود ، به تربيت و عاطفت خسروانه سرافراز گردانيد و به انعامات بىدريغ نواخته ، قوشون ارزانى داشت و جماعتى كه با او آثار جلادت و مردانگى به ظهور رسانيده بودند ، همه را به عطاياى پادشاهانه نوازش فرمود .
گفتار در بازگردانيدن صاحبقران ملكى ملكات اميرزاده شاهرخ را به هرات
آن حضرت ، هم در آن محل قرّة العين سلطنت و پادشاهى ، اميرزاده شاهرخ را اجازت داد كه به خراسان معاودت نمايد و در هنگام وداع او را به زبان عطوفت و مهربانى بسى نصيحت فرمود .
هامش
( 1 ) . ع : تغير .
( 2 ) . ع : نفس .
( 3 ) . اشاره است به آيهءيا أَيُّهَا النَّبِيُّ حَرِّضِ الْمُؤْمِنِينَ عَلَى الْقِتالِ إِنْ يَكُنْ مِنْكُمْ عِشْرُونَ صابِرُونَ يَغْلِبُوا مِائَتَيْنِ وَ إِنْ يَكُنْ مِنْكُمْ مِائَةٌ يَغْلِبُوا أَلْفاً مِنَ الَّذِينَ كَفَرُوا . . .( انفال / 65 ) .