صاحبقران دو كروه بر ساحل دريا رفته نزول فرمود . و روز شنبه سيوم ماه از ساحل درياى گنگ كوچ كرده ، بهطرف تغلقپور كه در بالا آب گنگ واقع است توجه فرموده ، و از آن موضع تا تغلقپور بيست كروه بود ، چون پانزده كروه راه قطع كرده شد ، به مسامع عليّه رسانيدند كه در پايان آب گنگ ، حشرى تمام از هندوان جمع شدهاند . يرليغ لازم الاتباع نفاذ يافت و امراى تومان مثل امير مبشر و على سلطان تواچى و ديگر اميران قوشونات با پنج هزار سوار روانهء آنطرف گشتند و رايت نصرتشعار برقرار ، به صوب تغلقپور متوجه بود و در اثناى راه ، ذات همايون را - كه سلامتش سبب استقامت عالم و عالميان بود - تغيّر مزاجى طارى گشت و در بازوى كامگار اندك مايه نفخى پديد آمد و وجع و درد بنياد نهاد .
ملازمان به تدبير و معالجه مشغول شدند ؛ و در آنحال خبر آمد كه انبوهى عظيم از گبران بر چهل و هشت كشتى سوار شده ، بر روى دريا مىآيند ، هر كشتىاى از آن گويى پارهء كوهى است از دريا « 1 » به ابر پيوسته ، يا زنده پيلى برآشفته و در رود نيل جسته .
[ نظم ]
چو پيلى به ميدان تك زود تاب * ورا پيلبان باد و ميدانش آب
به رفتن برآورده پر ، مرغوار * همه ره به سينه خزيده « 2 » چو مار
و همانكه بوى اين خبر به مشام اطلاع آن حضرت رسيد ، از غايت شغف و شره به محاربهء اهل شرك و عناد ، و شوق به احراز فضيلت غزا و جهاد ، آن ملالت مزاجى كه روى نموده بود « 3 » به كلى زايل شد ، و از آن هيچ اثر نماند . و بىتوقف به سعادت و سلامت سوار شد ، و با هزار كس از بندگان خاص كه در آن محل به دولت ملازمت فايز بودند ، روى توجه فرخنده به دريا آورد ، و چون از وصول آن بحر مكرمت و احسان به كنار دريا صورت
مَرَجَ الْبَحْرَيْنِ يَلْتَقِيانِ
« 4 » وقوع يافت دلاوران جهادآيين و مجاهدان ظفرقرين ، به مقابلهء دشمنان دين درآمده ، بعضى بىانديشه خود را به آب انداختند و نهنگآسا در آن بحر عميق شناور گشته به سوى آن خاكساران
هامش
( 1 ) . ع : - « مىآيند هر كشتى . . . از دريا » .
( 2 ) . م : خزنده به سينه .
( 3 ) . ع : - بود .
( 4 ) . رحمن / 19 .