عراقىها از پيروزى تو ، بر خويش مىترسند ولى شامىها از غلبهء على ( ع ) بيمى ندارند .
( 1 ) در اينجا « عمرو عاص » براستى تفاوت هدفهاى دو طرف را در جنگ بيان داشت ، زيرا امام هدف مقدسى داشت كه « معاويه » هرگز به آن نمىرسيد و « معاويه » هم نقشههاى فريبكارانهاى داشت كه انديشهء امام از آن مبرى بود ، دو خطمشى متفاوت و دو برنامهء گونهگون كه از يكديگر بفاصلهء مشرق تا به مغرب فاصله داشت ، برنامهء حق هرگز بباطل نمىرسد و راه باطل بفاصلهاى بس دراز ، از طريق حق بدور است .
بعد « عمرو عاص » ، راز نيرومندى سپاهيان امام و ناتوانى لشكر « معاويه » را براى امير شام بيان داشت و گفت :
سپاه امام از حيات و كرامتش دفاع مىكند و بدرستى از پستى و زشتى اخلاق « معاويه » آگاه است و ميداند كه اگر « معاويه » بر آنها چيره شود ، براى انتقامگيرى و ارضاء خواست و تلافى بيرحمانهء خود ، عراقيها را به بيچارگى و مرگ مىكشاند ، در مقابل مردم شام به عظمت روح و گذشت و احسان امام آگهى دارند و ميدانند اگر قدرت خلافت مشروع علوى بر آنها غلبه كند ، نه تنها انتقامى نخواهد گرفت بلكه رأفت و رحمت خود را بر آنان خواهد گسترد چنان كه در جنگ جمل چنين جوانمردى بىمانندى از او ديده شد .
پس عراقيها ناچارند با كوشش وجد و همت بجنگند و در اين - صورت بطور حتم پيروز خواهند شد .
پسر حيله گر عاص در چنين گيرودار خطرناكى بفكر مكر و فريب افتاد تا از اين طريق شيطانى از شكست قطعى رفيقش - « معاويه » - جلوگيرى
حياة الإمام الحسن بن على ( ع ) ( زندگانى حسن بن على ع ) ( فارسي ) — صفحة 328
مساهمون: فخر الدين حجازى
ص٣٢٨