( 1 ) عثمان اين حاتمبخشيها را به بنى اميه ادامه ميداد و اموال مسلمانان را گستاخانه به آنها مىبخشيد بطورى كه همهء ثروتها و درآمدهاى ملى مسلمين به همين گروه اشرافى دنياپرست اختصاص يافت . از جمله به حارث بن حكم داماد ديگرش كه برادر مروان بود ، سيصد هزار درهم داد « 12 » و شترهائى را كه بابت زكات بمدينه رسيده بود يك جا به او بخشيد « 13 » و بازارى را در مدينه كه پيغمبر به مسلمانان داده بود به او منتقل كرد « 14 » و نيز دويست هزار درهم به ابو سفيان داد « 15 » ، همان عنصر ناپاكى كه رمز نفاق و پناهگاه منافقين بود و همهء صدقات شمال افريقا از طرابلس تا طنجه را به عبد اللّه بن سعد بن ابى سرح بخشيد كه برادر رضاعيش بود « 16 » .
هامش
( 12 ) - الانساب ، جلد 5 .
( 13 ) - الانساب ، جلد 5 .
( 14 ) - شرح نهج البلاغهء ابن ابى الحديد و معارف ابن قتيبه .
( 15 ) - عبد اللّه بن سعد ابى سرح قبل از فتح مكه مسلمان شد و بعد مرتد گشت و به مشركين پيوست و گفت من محمد ( ص ) را بهر طرف كه بخواهم مىكشانم . چون پيغمبر مكه را فتح كرد ، فرمود او را هركجا يافتيد بكشيد اگر چه به پردهء كعبه چسبيده باشد .
عبد اللّه به عثمان كه برادر همشيره او بود ، پناه برد و عثمان او را پنهان كرد پس از مدتى او را بحضور پيامبر آورد و تقاضاى امان كرد . حضرت مدتى سكوت كرد و سپس فرمود او را امان دادم و چون از پيش حضرت رفتند ، فرمود : من مدتى سكوت كردم شايد يكى از شما برخيزد و او را گردن بزند . يكى از صحابه گفت چرا اشاره نكرديد تا او را بكشيم . فرمود شايسته نيست كه چشمهاى پيغمبر خيانتكار باشد .
عثمان در زمان خلافتش عبد اللّه را فرمانرواى مصر كرد و عمر عاص ، عثمان را از اين اقدام سرزنش كرد . عبد اللّه در زمان معاويه بسال سى و هفت هجرى در افريقا يا عسقلان در گذشت ( استيعاب ، جلد 2 ) .
( 16 ) - شرح نهج البلاغه ابن ابى الحديد .