عبارت ديگر برادر سركشيكزاده مديرروزنامهء « اتحاد » طهران . چاى صرف شد . حمام رفتيم غسل زيارت كرده به حرم مطهر مشرف شديم . خداوند قبول و نصيب همه دوستان بنمايد . به آداب تمام زيارتها را نموده چون خيلى خسته بوديم منزل آمديم . شام از خانهء سيد سعيد براى ما آوردند ، باقلاپلو بود . خرما هم جزو اعظم سفرهء اعراب است .
اما به مهذب الدوله گفتهاند خرما زياد نخوريد ناخوش مىشويد . حالا او يكدانه هم نمىخورد و مايل نيست ديگرى هم بخورد .
چهارشنبه سيم - صبح حرم مشرف شده آستان ملائك باسبان را بوسيده زيارت كامل نمودم . واقعا هركس وارد حرم مطهر شود و آن مصائب به يادش بيفتد از گريه خوددارى نمىتواند بنمايد .
شاهزاده وزير دربار ملاقات شد . كمال خشنودى را حاصل نمودند كه مهذب الدوله رفيق راه شود . اما هنوز سردار اشجع نيامده است . مىگفت دكتر اسكات هم خواهد آمد .
وضع خانهها و حياط
شهر نو كربلا خيلىخراب شده ، زمانى كه اعراب با قواى انگليسها خواستند تركها را از كربلا خارج كنند سدّ هنديه را خراب كردند ، آب فرات داخل شهر شد . عثمانيها مجبور از تخليهء شهر شدند و اين خرابيها به واسطهء آن آب وارد شده است . اطراف كربلا به طول چند فرسنگ باغ نخل و مركبات است كه تازه بهار و شكوفه نمودهاند . به اين واسطه هواى كربلا بهتر است . سبك عمارت اينجاها به كلى بر خلاف ايران است . حياط بسيار كوچك و در حياط دوطبقه و سهطبقه عمارت است كه اغلب يكى دو سمت آن هم به كوچه نگاه مىكند و بيشتر نماى اطاقها چوب است كه ما ارسى مىگوئيم . آنوقت بالاى همه اين اطاقها پشتبام است كه اطراف آن را ديوارى از حلبى يا تيغهء آجر كشيدهاند براى خواب شبهاى تابستان . بعضى عمارات بقدرى داخل كوچه شده كه از اين عمارت به آن عمارت مقابل ، دو وجب فاصله دارد . آنوقت براى آنكه ساكنين اين دو عمارت از اعمال هم مطلع نباشند جلوى شيشههاى ارسى را تيغه آجرى كشيدهاند و اطاق به كلى تاريك است . در حياطها باغچه و حوض و سبزه هيچ نيست ، آب روان هم نيست . فقط سقا است و حب « 1 » بىپير . جديدا شيخ خزعل سردار اقدس با لولهء آهن آب به حرم مطهر آورده و اجازه داده است كليددار حضرت لوله را امتداد داده به ساير
هامش
( 1 ) - حب - ظرف سفالى بزرگ .