خبر از سيالان
يكنفر خوشكچالى آمد با كاغذ شيخ موسى . نوشته بود از پست گدوك سيالان خبر دادند كه ساعد الدوله بولشويكها را خلعسلاح نموده و كاغذ به رئيس اردو نوشته و با خوانين تنكابون دو هزار آمدند . قاطرچى منتظم الملك هم گفته بود قاطرهاى مرا گرفته بودند و مىبردند . بعد در شهسوار صداى تير و تفنگ برخاست شلوغ شد . من قاطرها را برداشته فرار كردم .
نقشه كشيدن امير اسعد
يكشنبه 25 - صبح پيادهاى از خوشكچال آمد كه شيخ نور الدين آمد به كلايه . گفت كه آقاى امير اسعد بيايند بادشت او را ملاقات كرده بروم شهر . جواب پيغام شد كه پاى امير درد مىكند بيائيد معلم كلايه . سر ناهار بوديم كاپيتان هارويدسن با حسن خان نايب و نايب سعيد خان آمدند ، پس از صرف ناهار در اطاق ديگر نشستيم و صحبتها شد ، يعنى اينها مأمورند بروند انبو و تمام ژاندارم آن نواحى را برداشته از راه كون لول به سمت دو هزار و تنكابون بروند كه در حقيقت جناح چپ واقع شوند . حسن خان غلط كرد نقشهء راه را از امير اسعد پرسيد كه سهساعت تمام امير اسعد مداد در دست گرفته نقشه كشيد و حرف زد . بالاخره حسن خان پا شد و فرار كرد و آخر نقشه تمام نشد . چند ساعت هم به هارويدسن شكايت از تعديات ساعد الممالك و شيخ نور الدين و غيرهغيره كرد . فصل به فصل ، دمبهدم هم مىگفت هفده هزار خروار برنج من سه سال است رفته ، ببينيد چه شده كى برده چرا برده . . . « 1 »
نقشهء انگليسى
يكى از نقشههاى انگليسها را هارويدسن داشت كه از قزوين تا خرمآباد و اشكور و سيار ستاق بود . من خيلى نگاه كردم چندان كامل نبود . اما باز خوب بود . مقياس آن هريك اينچ چهار ميل است . الموت را بهتر كشيده بود . ارتفاع گدوك سلمبار 11200 فوت ، زوارك 6610 فوت ، گدوك كون لول 10000 فوت معين نموده بود . درياى خزر 85 فوت مرتفعتر از سطح درياى سياه است . فقط ارتفاع همين چندجا معين بود .
هامش
( 1 ) - نقطهچين در اصل است .