حاصل كه كمالات صورى و معنوى مير زياده از حصر و حد بود و حسن عبارت و لطف انشاء و كيفيت ما يشاء علاوهء ساير فضايل خود ساخته در اكثر « 1 » علوم تاليفات و تصنيفات دارند از جمله در زمانى كه در عتبات عاليات در ملازمت مجتهد الزمانى شيخ على سرسره « 2 » بودند ، حسب الاشاره آن حضرت رسالهء العنيه « 3 » كه از مؤلفات ايشان است به افصح عبارات و الطف استعارات ترجمه كرده در باب علامات ظهور صاحب الزمان عليه صلوات من اللّه الرحمن رساله نوشته به جلاء العيون « 4 » مسمى ساخته و ادلهء « 5 » سمعيه و عقليه بر وجود آن حضرت سلام اللّه عليه اجرا فرموده .
و هم درين سال ، براق خان بن سونجك « 6 » خان ابن « 7 » ابو الخير خان بن دولت شيخ اغلن بن ايلتى « 8 » اوغلن * بن ايبه « 9 » بن بغناى بن بلغان بن شيبان بن جوجى بن چنگيز خان چون اراده نموده بود كه نهرى از آب شاهرخيه كه ما بين تاشكند و سمرقند است « 10 » برداشته به صحراى پر علف و تيغ كه به جانب سمرقند واقع شده جارى سازد . چرا كه در زمستان ميانهء تاشكند و سمرقند به واسطهء برف راه مسدود مىشد و بيست هزار كس از مردم الوس او در صحراى مذكوره قشلاق كرده به او نزديك باشند . اتفاقا به واسطهء همين به جانب صحراى مذكور رفت .
شبى شراب خورده طمع در پسر اتالق خود كرد . پسر پنج ضربت سيخچه كارد ازبكى به روى زده در همان شب فرار نمود و براق به آن زخم در گذشت . خاقان عالم پناه مبلغ هزار تومان جهت دفع او نذر نموده بود و آن مبلغ در خزانه عامره تا حيات آن خسرو خجسته مخزون بود .
سال « 11 » * سى و چهارم از سلطنت آن برگزيدهء خالق افلاك و انجم نوروز ئيلان ئيل پنجم شهر جمادى الاول سنهء اربع و ستين و تسعمائة
درين سال شاه ملكى خصال نوروز را در دار السلطنهء قزوين نموده شاهزادهء عالميان ابو الغالب سلطان محمد ميرزا به دستور دارايى دار السلطنهء هرات شفقت كرده بعد از تعظيمات و تفقدات بىغايات امر فرمودند كه سندوك « 12 » بيگ قورچى باشى * مذكور اسمعيل ميرزا را برداشته به درگاه گيتى پناه رساند . روز شنبه نهم شهر صفر سنهء مذكوره شاهزادهء صاحب اقبال به سعادت و اجلال از دار السلطنهء قزوين بيرون آمده عازم زيارت مشهد اقدس شدند و در شهر ربيع الاول بدان خطهء طيبه داخل شده نواب كامرانى ابو الفتح سلطان ابراهيم ميرزا به دستور كمر
هامش
( 1 ) - ن : و اكثر
( 2 ) - ن : سر سريره
( 3 ) - م ، ن : « العنيه » ندارد
( 4 ) - م : الفنون
( 5 ) - م : اوليه
( 6 ) - م : سونچك
( 7 ) - م : بن
( 8 ) - ن : اميتى
( 9 ) - ن : ابيه خواجه بن بغناى
( 10 ) - مز ، ب ، ن : است
( 11 ) - ن : ذكر شفقت نمودن دار السلطنهء هراة را به شاهزاده سلطان محمد ميرزا ولد ارشد و روانه شدن ميرزاى مذكور به دار السلطنهء هراة م : عنوان ناخواناست
( 12 ) - مز : سوندوكه