است .
جواب : منظور از قريب در مقابل بعيد نيست ، زيرا حكم هر دو يكسان است ، بلكه معناى آن به قول ابن عباس مشاهدهء مرگ است به قرينهء
حَتَّى إِذا حَضَرَ أَحَدَهُمُ الْمَوْتُ قالَ إِنِّي تُبْتُ الْآنَ
« 1 »
وَ إِنْ أَرَدْتُمُ اسْتِبْدالَ زَوْجٍ مَكانَ زَوْجٍ وَ آتَيْتُمْ إِحْداهُنَّ قِنْطاراً فَلا تَأْخُذُوا مِنْهُ شَيْئاً
« 2 » سؤال 148 : ندادن مهريه زن گرچه هنوز به او نداده و در ذمه يا تصرف مرد باشد حرام است پس چرا حرمت را مشروط به پرداخت نموده است ؟
جواب : مراد از پرداخت ، ضمان و التزام است چنان كه مىفرمايد :
إِذا سَلَّمْتُمْ ما آتَيْتُمْ
« 3 » يعنى وقتى كه ضامن و ملتزم شديد كه مهريه زن را بپردازيد حق نداريد كه چيزى از آن را پس گرفته و يا نپردازيد .
أَ تَأْخُذُونَهُ بُهْتاناً
« 4 » سؤال 149 : ندادن مهريه زن ظلم است نه بهتان . پس چگونه آن را بهتان ناميده است ؟
جواب : ابن عباس و ابن قتيبه گفتهاند : مراد از بهتان ، ظلم است ، زجاج مىگويد : مراد باطل است و در كتب لغت گفتهاند كه : بهتان نسبت دادن كارى به كسى است . كه آن را انجام نداده است . پس مراد به بهتان در اين آيه آن است كه مرد چه بسا تهمتى مىزند تا بوسيلهء آن به مهريهء زن خود دست
هامش
( 1 ) . سورهء نساء ، آيهء 18 : تا آنكه يكى از آنان را مرگ فرارسد مىگويد من الآن توبه نمودم
( 2 ) . سورهء نساء ، آيهء 20 : اگر قصد تجديد فراش داريد و زن خود را طلاق بدهيد و مال فراوانى بعنوان مهريه به او پرداختهايد ، چيزى از آن را پس نگيريد .
( 3 ) . سورهء بقره ، آيهء 233 : اگر مادران بخواهند كودكان را شير بدهند مانعى ندارد به شرط آنكه حقوق گذشته مادر را كه ضامن و ملتزم شدهايد به طور قابل قبول عرفى بپردازيد .
( 4 ) . سورهء نساء ، آيهء 20 : آيا براى بازپس گرفتن آن به بهتان متوسل مىشويد ؟