يميتهن الموت . دليل آوردن اين دو جمله چيست ؟
جواب : معناى آن توفّى آنها بتوسط فرشتگان مرگ است . يا اينكه معناى آن اخذ آنان توسط فرشتگان مرگ و توفّى ارواح آنان است .
إِنَّمَا التَّوْبَةُ عَلَى اللَّهِ
« 1 » سؤال 145 : چرا فرمود : توبه از سوى خداست ، درحالىكه توبه از سوى بنده است ؟
جواب : معناى آن قبول توبه است كه بايد از سوى خداوند باشد و مضاف حذف شده است .
جواب دوّم : توبهء خدا رجوع او به بنده بهوسيله مغفرت و رحمت است ، زيرا توبه در لغت به معناى رجوع است .
إِنَّمَا التَّوْبَةُ عَلَى اللَّهِ لِلَّذِينَ يَعْمَلُونَ السُّوءَ بِجَهالَةٍ
« 2 » سؤال 146 : كسى كه از روى جهل گناه كرده نيازى به توبه ندارد . پس چگونه او را موظّف به توبه مىداند ؟
جواب : منظور جهل به مقدار زشتى معصيت و سرانجام ناگوار آن است نه جهل به معصيت و گناه بودن گناه ، و هر گناهكارى به مقدار زشتى گناه در حال انجام معصيت جاهل است . پس معناى آن اين است كه به واسطه غلبه هوس و تزيين شيطان علم كامل از معصيت كار سلب شده است .
ثُمَّ يَتُوبُونَ مِنْ قَرِيبٍ
« 3 » سؤال 147 : چرا قبولى توبه را مشروط به قريب بودن آن به گناه نمود درحالىكه اگر گناهكار پس از گذشت مدتى طولانى از گناه توبه كند مقبول
هامش
( 1 ) . سورهء نساء ، آيهء 17 : همانا فقط توبه از سوى خداوند است براى كسانى كه . . .
( 2 ) . سورهء نساء ، آيهء 17 : توبه از خدا براى كسانى است كه كار بدى را از جهالت انجام مىدهند .
( 3 ) . سورهء نساء ، آيهء 17 : سپس به زودى توبه مىكنند .