به معناى روبرگرداندن از كتاب اللّه است كه به آن فراخوانده شدهاند . يا اينكه تولّى با جسم و اعراض از حق با قلب صورت مىگيرد و يا اينكه تولّى از سوى عالمان و اعراض از سوى پيروان آنها بوده و به همين دليل به دو واژه تعبير فرمود .
بِيَدِكَ الْخَيْرُ
« 1 » سؤال 97 : چرا تنها خير و نفع را بدست خدا دانست در حالى كه شرّ و ضرر نيز به دست خدايند ؟
جواب : اين مطلب در مقام ردّ بر مشركان آمده كه انكار وعدههاى الهى به رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله مىنمودند كه از طريق جبرئيل عليه السّلام در مورد فتح روم و فارس ( ايران ) به آن حضرت رسيده و آن بزرگوار نيز آن مژده را به اصحاب خود داده بود . پس چون بحث فقط در مورد خير است به همين اعتبار فقط خير را ذكر فرمود .
جواب دوّم : ارادهء خير و شر فرموده ولى اكتفا به ذكر يكى از آن دو كرده چرا كه مذكور دلالت بر محذوف دارد مثل
سَرابِيلَ تَقِيكُمُ الْحَرَّ
« 2 » كه منظور الحر و البرد بوده ولى برد بدليل ذكر حرّ حذف شده است پس در اينجا فقط خير را ذكر كرده است چرا كه مرغوب و مطلوب بندگان الهى فقط خير است .
تُولِجُ اللَّيْلَ فِي النَّهارِ وَ تُولِجُ النَّهارَ فِي اللَّيْلِ
« 3 » سؤال 98 : ايلاج يك شىء در شىء ديگر مقتضى اجتماع حقيقت آنها پس از ايلاج است مانند نخ وقتى كه در سوراخ سوزن و يا انگشت در انگشتر مىرود درحالىكه شب و روز هيچگاه چنين اجتماعى ندارند بلكه پس از
هامش
( 1 ) . سورهء آل عمران ، آيهء 26 : همه نيكوئيها بدست تست .
( 2 ) . سورهء نحل ، آيهء 81 : لباسهايى كه شما را از گرما محافظت مىنمايد .
( 3 ) . سورهء آل عمران ، آيهء 27 : در مىآورى شب را در روز و روز را در شب در مىآورى .