و لذا به خاطر مؤنث بودن لفظ ريح به صورت مؤنث آمده است .
فَتَرَى الْقَوْمَ فِيها صَرْعى
« 1 » سؤال 1036 :
فِيها
يعنى در آن ايام و ليالى . چگونه خداوند به پيامبر صلّى اللّه عليه و آله مىفرمايد : تو آن قوم را در آن ايام و ليالى داراى صرع مىبينى در حالى كه پيامبر صلّى اللّه عليه و آله آنها را با چنين حالتى مشاهده نفرموده است ؟
جواب : فيها ظرف صرعى است نه ظرف فترى و رؤيت هم در اينجا رؤيت علمى و اعتبارى است نه با چشم . پس معنى چنين است : تو آنها را در آن ايام و ليالى با اعلام ما صرعى مىدانى كه گويا آنها را مشاهده نمودى .
فَإِذا نُفِخَ فِي الصُّورِ نَفْخَةٌ واحِدَةٌ . . .
يَوْمَئِذٍ تُعْرَضُونَ
« 2 » سؤال 1037 : مراد از نفخه در اينجا نفخهء اوّلى و نفخه صعق است چرا كه بدنبال آن عالم بالا و پايين فاسد مىشوند و عرضهء آدميان بعد از نفخه دوّم است و بين اين دو نفخه زمان نامعلومى وجود دارد . پس چطور خداوند مىفرمايد : آن روز عرضه مىشويد ؟
جواب : يوم در اينجا وقت وسيع است كه دو نفخه و حوادث پس از آن را شامل مىگردد .
إِنِّي ظَنَنْتُ أَنِّي مُلاقٍ حِسابِيَهْ
« 3 » سؤال 1038 : چگونه خداوند از قول كسانى كه يقين به قيامت داشتند مىفرمايد : من گمان داشتم كه با حساب خود ملاقات مىكنم ؟
جواب : ظن گاهى به معناى يقين است و در اينجا ظننت به معناى تيقنّت مىباشد . مثل آنجا كه مىفرمايد :
« الَّذِينَ يَظُنُّونَ أَنَّهُمْ مُلاقُوا رَبِّهِمْ »
كه مراد يقين
هامش
( 1 ) . سورهء حاقه ، آيهء 7 : و در طى آن مردم را افكنده مىديدى .
( 2 ) . سورهء حاقه ، آيهء 8 : وقتى كه در شيپور يكمرتبه ديده شود .
( 3 ) . سورهء حاقه ، آيهء 20 : براستى من گمان مىكردم كه حسابم را مىبينم .