نعمت پروردگارت كاهن و مجنون نيستى درحالىكه هيچكس ديگر نيز چنين نيست ، پس وجه اختصاص آن به پيامبر صلّى اللّه عليه و آله چيست ؟
جواب : معناى آيه اين است كه اى پيامبر تو نسبت به حمد و ستايش و انعام الهى كه تو را صادق و پيامبر قرار داد چنان كه كفار مىگويند ، كاهن و مجنون نيستى برخى گفتهاند : باء در اينجا به معناى مع است چنان كه مىفرمايد :
« تَنْبُتُ بِالدُّهْنِ »
و نيز مىفرمايد :
« فَتَسْتَجِيبُونَ بِحَمْدِهِ »
و يا گفته مىشود : « اكلت الخبز بالتمر » يعنى با خرما نان را خوردم .
فَإِنَّكَ بِأَعْيُنِنا
« 1 » سؤال 948 : معناى اين جمله چيست ؟
جواب : منظور تفخيم و تعظيم آن حضرت است . يعنى تو را همواره مىبينيم و محافظت مىكنيم . نظير آن در معناى عين اين آيه است .
« وَ لِتُصْنَعَ عَلى عَيْنِي »
و باز نظير همين معنا از لحاظ تفخيم و تعظيم كلمهء عين به صورت جمع آمده است آنجا كه مىفرمايد :
« تَجْرِي بِأَعْيُنِنا »
و يا مىفرمايد :
« أَ وَ لَمْ يَرَوْا أَنَّا خَلَقْنا لَهُمْ مِمَّا عَمِلَتْ أَيْدِينا أَنْعاماً »
كه كلمه يد به صورت جمع آمده است .
سورهء نجم
ما ضَلَّ صاحِبُكُمْ وَ ما غَوى
« 2 » سؤال 949 : ضلال و غوايت به يك معنا هستند . پس ذكر غوايت پس از ذكر ضلالت چه لزومى داشت ؟
جواب : برخى گفتهاند : بين اين واژه فرق است ، چرا كه ضلالت ضد هدايت ولى غوايت ضد رشد است ، پس با وجود اينكه از لحاظ معنى نزديك
هامش
( 1 ) . سورهء طور ، آيهء 48 : پس همانا تو در نظر ما هستى .
( 2 ) . سورهء طور ، آيهء 2 : كه دوست شما اشتباه نمىكند و گمراه نمىگردد .