جواب دوّم : اين موضوع مخصوص قوم ابراهيم عليه السّلام و موسى عليه السّلام و نقل قول از كتاب آنهاست . امّا در اين امّت سعى و كوشش ملاك است .
جواب سوّم : معناى آيه همان معناى ظاهرى است و دعاى فرزند و دوست و تلاوت قرآن و صدقه دادن آنها نيز سعى و كوشش انسان محسوب مىگردد ، چون به خاطر تقوا و عمل صالح اين قرابت و صداقت و محبّت مردم را جلب كرده تا براى او دعا كنند و قرآن بخوانند و ثواب صدقه و حج براى او بفرستند .
فَبِأَيِّ آلاءِ رَبِّكَ تَتَمارى
« 1 » سؤال 955 : چگونه خداوند بعد از شمارش نقمتها و عذابها سخن از نعمت به ميان مىآورد ؟
جواب : خداوند نعمتها و نقمتهايى را شمرده كه در آنها مواعظ بازدارنده از گناه وجود دارد . پس معناى آيه چنين است : پس اى وليد بن مغيره به كداميك از نعمتهاى دلالتكننده بر وحدانيت پروردگارت شك مىكنى ؟
سورهء قمر
كَذَّبَتْ قَبْلَهُمْ قَوْمُ نُوحٍ فَكَذَّبُوا عَبْدَنا
« 2 » سؤال 956 : فائده اعادهء ذكر تكذيب در اين چيست ؟ و همچنين چرا نفرمود : كذبت قبلهم قوم نوح عبدنا ؟
جواب : معناى آيه اين است كه پس از تكذيب دوباره نيز تكذيب كردند . برخى گفتهاند : تكذيب اوّل در رابطه با توحيد الهى و تكذيب دوم در
هامش
( 1 ) . سورهء نجم ، آيهء 55 : به كداميك از نعمتهاى پروردگارت شك دارى .
( 2 ) . سورهء قمر ، آيهء 9 : پيش از اينها قوم نوح او را دروغگو شمردند و بندهء ما را دروغگو قلمداد كردند .