جواب : چون دست مباشر در انجام عمل ولى پا در صحنه عمل حاضر و ناظر است و لذا قول حاضر بر ضرر غير شهادت و قول فاعل بر ضرر خود اقرار است . ولى اين جواب كامل نيست .
وَ ما عَلَّمْناهُ الشِّعْرَ وَ ما يَنْبَغِي لَهُ
« 1 » سؤال 825 : چگونه خداوند مىفرمايد ما به پيامبر اكرم صلّى اللّه عليه و آله شعر نياموختيم درحالىكه شعرى از آن حضرت روايت شده كه فرمود :
انا النّبىّ لا كذب * انا بن عبد المطلّب
و يا در جاى ديگر فرمود :
هل انت الّا اصبع دميت * و فى سبيل اللّه ما لقيت
جواب : اين شعر نيست چون خليل شطرهاى رجز را شعر نناميده است . و اين جملهء حضرت كه مىفرمايد : هل انت الا اصبع دميت در حقيقت از مشطور بحر رجز است . چگونه شعر باشد درحالىكه نقل شده كه حضرت لقيت و دميت را با فتح ياء و سكون تاء مىخواندند ؟ بنابراين شعر محسوب نمىشود .
جواب دوّم : شعر به گفتارى موزون و داراى قافيه توصيف شده است كه با قصد شعر خوانده شود و در اين ابيات قصد شعرخوانى از حضرت رسول صلّى اللّه عليه و آله منتفى است همانطوركه در هر كلام معمولى غير شعرى اتفاق مىافتد كه در خطبه يا نامه يا محاورات مردم كلامى موزون و مسجع قرار گيرد و قصد شعر هم وجود نداشته باشد و هيچكس هم آن را شعر ننامد .
مِمَّا عَمِلَتْ أَيْدِينا أَنْعاماً
« 2 » سؤال 826 : چگونه خداوند پيدايش حيوانات را به دستهاى خود نسبت
هامش
( 1 ) . سورهء يس ، آيهء 69 : و ما را به او شعر نياموختيم و اين سزاوار او نيست .
( 2 ) . سورهء يس ، آيهء 71 : از آنچه دستهاى قدرت ما كرده است ، چهارپايانى . . . .