سؤال 695 : استثناى در اين آيه چگونه مىتواند صحت داشته باشد ؟
جواب : اين استثناء منقطع است و در اصل چنين بوده است « لكن من شاء ان يتخذ الى ربه سبيلا فانا ادله على ذلك » برخى تقدير را چنين گفتهاند : « لكن من شاء ان يتخذ الى ربه سبيلا بإنقاق ماله فى مرضاته فليفعل ذلك » سؤال 696 : چرا در اينجا
« مِنْ أَجْرٍ »
گفته شده كه براى تاكيد نفى و عدم آن است ولى در آيه
قُلْ لا أَسْئَلُكُمْ عَلَيْهِ أَجْراً إِلَّا الْمَوَدَّةَ فِي الْقُرْبى
« 1 » درخواست اجر تثبيت شده است ؟
جواب : اين آيه شريفه با آيه
قُلْ ما سَأَلْتُكُمْ مِنْ أَجْرٍ فَهُوَ لَكُمْ
« 2 » نسخ شده است اين سخن را مقاتل و ضحاك و از ابن عباس نقل كردهاند . و پاسخ صحيح آن است كه محققان معتقدند كه اين آيه نسخ نشده است بلكه استثناء از غير جنس مىباشد . تقدير آن چنين است : « لكن اذكركم المودة فى القربى » « 3 »
وَ اجْعَلْنا لِلْمُتَّقِينَ إِماماً
« 4 » سؤال 697 : چرا امام را مفرد ذكر كرد و ائمه نفرمود تا با
« وَ اجْعَلْنا »
مطابقت داشته باشد ؟
جواب : براى اينكه فواصل آيات رعايت شود . برخى گفتهاند : تقديرى دارد و آن اينكه : « و اجعل كل واحد منا اماما » « 5 »
وَ يُلَقَّوْنَ فِيها تَحِيَّةً وَ سَلاماً
« 6 »
هامش
( 1 ) . سورهء شورى ، آيهء 23 : بگو از شما مزدى بر رسالتم نمىخواهم مگر دوستى خاندانم را .
( 2 ) . سورهء سبأ ، آيهء 47 : بگو آنچه از شما خواستم از مزد و اجر پس براى شماست .
( 3 ) . ولى مودت نزديكانم را به شما يادآور مىشوم .
( 4 ) . سورهء فرقان ، آيهء 74 : و ما را براى پرهيزگاران پيشوا قرار ده .
( 5 ) . و قرار بده هريك از ما را امام .
( 6 ) . سورهء فرقان ، آيهء 75 : و در آنجا بر درود و سلام آنها را مىنوازند .