مىگفتند :
اتَّبِعُوا سَبِيلَنا وَ لْنَحْمِلْ خَطاياكُمْ
« 1 » و منظور از روايات آن است كه ناچار افرادى بار ديگران را نيز بدوش خواهند كشيد . و اين مطلب يكبار ديگر نيز در سوره انعام گذشت .
وَ إِذا أَرَدْنا أَنْ نُهْلِكَ قَرْيَةً أَمَرْنا مُتْرَفِيها فَفَسَقُوا فِيها فَحَقَّ عَلَيْهَا الْقَوْلُ فَدَمَّرْناها تَدْمِيراً
« 2 » سؤال 560 : چگونه خداوند در اينجا مىفرمايد : ما به مترفان دستور مىدهيم و آنها فسق مىكنند درحالىكه در جاى ديگر مىفرمايد :
قُلْ إِنَّ اللَّهَ لا يَأْمُرُ بِالْفَحْشاءِ
« 3 » جواب : در اين آيه اضمار وجود دارد تقدير آن اين است : امرنا هم بالطاعة ففسقوا . زجاج گفته است : مثل اين است كه مىگويند : « امرته فعصانى » يا « امرته فخالفنى » كه امر به معصيت و مخالفت از آن فهميده نمىشود .
جواب دوّم : معناى آيه اين است كه امرنا به معناى كثرنا هست يعنى مترفان را زياد كرديم . عرب مىگويد : امرته و آمرته به معناى كثرته است و البته به همين صورت هم قرائت شده است . و حديثى هم آمده است كه مىفرمايد :
« خير المال مهرة مأمورة و سكة مأبورة » مأمورة يعنى داراى توليد و نسل فراوان جواب سوّم : كلمه امر با تشديد است پس امرّنا مترفيها يعنى امير قرار
هامش
( 1 ) . سورهء عنكبوت ، آيهء 12 : از ما پيروى كنيد و ما گناهان شما را بر دوش مىكشيم .
( 2 ) . سورهء اسراء ، آيهء 16 : وقتى كه قصد ويران كردن قريهاى را داشته باشيم به مترفان آن قريه دستور مىدهيم و آنان فسق مىورزند . پس حكم بر آنها جارى شده و به شدت آن را واژگون خواهيم كرد .
( 3 ) . بگو كه خداوند دستور به فحشاء نمىدهد .