روزه مىگيرند .
جواب سوّم : « مبصرا » فعل رباعى منقول به همزه از ثلاثى است « بصر بالشيء » مىباشد يعنى « علم به » پس آن بصير يعنى عالم است معنا چنين مىشود : مردم را بينايان قرار مىدهد . پس ابصره به معناى بصره مىباشد به همين جهت اخفش فلمّا جاءتهم آياتنا مبصرة را چنين معنا كرده است كه آيات ما آنها را بينا مىسازند .
وَ جَعَلْنَا اللَّيْلَ وَ النَّهارَ آيَتَيْنِ فَمَحَوْنا آيَةَ اللَّيْلِ وَ جَعَلْنا آيَةَ النَّهارِ مُبْصِرَةً لِتَبْتَغُوا فَضْلًا مِنْ رَبِّكُمْ وَ لِتَعْلَمُوا عَدَدَ السِّنِينَ وَ الْحِسابَ وَ كُلَّ شَيْءٍ فَصَّلْناهُ تَفْصِيلًا
« 1 » سؤال 557 : چه فائدهاى در ذكر كلمه عدد السنين وجود داشت درحالىكه اگر اقتصار بر « لتعلموا الحساب » مىفرمود كافى بود چرا كه شمارش سالها تحت عنوان حساب مندرج است ؟
جواب : تمامى اعداد موضوع علم حساب مىباشند چنان كه بدن انسان موضوع علم پزشكى و افعال مكلفين موضوع علم فقه است . و موضوع هر علمى مغاير با خود آن علم است و جزئى از آن نمىباشد . مثل بدن انسان كه جزئى از علم پزشكى نيست و افعال مكلفين نيز جزئى از فقه نيست . عدد نيز جزئى از حساب نمىباشد و ذكر عدد السنين و قديم آن بر حساب به آن جهت است كه مقصود اصلى از محو شب و مبصر بودن آيت روز علم عدد ماهها و سالهاست . و علم حساب تاريخ و ضربالاجلها متفرع بر آن علم عدد است .
كَفى بِنَفْسِكَ الْيَوْمَ عَلَيْكَ حَسِيباً
« 2 »
هامش
( 1 ) . سورهء اسراء ، آيهء 12 : شب و روز را دو آيت قرار داديم . آيت شب را محو و آيت روز را مبصر قرار داديم تا از فضل خدايتان بخواهيد و عدد سنين و حساب را بدانيد . . .
( 2 ) . سورهء اسراء ، آيهء 14 : امروز كافى است كه خودت به حساب اعمال خود بپردازى .