سؤال 558 : چگونه خداوند در اينجا انسان را براى حسابرسى خود در قيامت كافى مىداند ولى در جاى ديگر خود را براى اين كار كافى مىداند و مىفرمايد :
وَ كَفى بِنا حاسِبِينَ
« 1 » جواب : مواقف قيامت گوناگون هستند . در يك موقف خداوند حسابرسى را به خود انسانها واگذار مىفرمايد و در يك موقف خود به حسابرسى مىپردازد .
برخى گفتهاند : خداوند همه جا خودش حسابرسى مىكند و اينجا كه انسان را كافى در حسابرسى مىداند منظور آن است كه انسان خود شاهد بر خود و آگاه به گناهان خود است پس يك نوع سرزنش و توبيخ است نه تفويض حسابرسى بنده به خودش .
برخى گفتهاند : اگر خداوند بخواهد بطور دقيق حسابرسى كند حساب را به خود وى واگذار مىكند ولى اگر بخواهد در مورد كسى مسامحه و اغماض كند خودش به حسابرسى او مىپردازد .
وَ لا تَزِرُ وازِرَةٌ وِزْرَ أُخْرى
« 2 » سؤال 559 : در روايات آمده كه در قيامت از حسنات غيبتكننده به مديون برداشته و به حسنات غيبت شده و صاحب دين اضافه مىكنند و اگر حسناتى نداشته باشد از گناهان غيبت شونده و مديون برداشته و بر گناهان آن دو مىافزايند و همچنين دربارهء ساير مظالم نيز آمده است . اين آيه با اين روايات چگونه قابل جمع هستند ؟
جواب : مراد از اين آيه در اينجا اين است كه هيچكس با اختيار خود بار ديگرى را به دوش نخواهد كشيد و اين سخن در ردّ گفتار كافران است كه
هامش
( 1 ) . سورهء انبياء ، آيهء 47 : كافى است كه ما حسابرسى كنيم .
( 2 ) . سورهء اسراء ، آيهء 15 : هيچكس بار ديگرى را بدوش نمىكشد .