لِي مِنَ الصَّالِحِينَ
« 1 » پس مناسبت داشت كه پس از شكر بگويد : خداى من پذيرنده و مستجابكنندهء دعاست چرا كه سميع ( شنونده ) به معناى مجيب ( اجابتكننده ) است . مىگويند : سمع الملك قول فلان « 2 » يعنى اجابت و قبول كرد و در نماز نيز نمازگزاران مىگويند : سمع اللّه لمن حمده « 3 » يعنى خداوند اجابت كرد ستايشگر خود را و به او ثواب داد .
رَبَّنَا اغْفِرْ لِي وَ لِوالِدَيَّ
« 4 » سؤال 508 : چگونه ابراهيم عليه السّلام براى پدر و مادرش استغفار كرد درحالىكه آنها كافر بودند و استغفار براى كافران جايز نيست ؟ كسى نگويد كه اين مورد استثنائى است كه خداوند در قرآن مىفرمايد :
وَ ما كانَ اسْتِغْفارُ إِبْراهِيمَ لِأَبِيهِ
« 5 » چرا كه مراد از اين مورد استغفار براى پدرش به تنهائى مىباشد نه پدر و مادرش يعنى گفته بود
وَ اغْفِرْ لِأَبِي إِنَّهُ كانَ مِنَ الضَّالِّينَ
« 6 » و وعدهاى كه به پدر داده بود مخصوص او بود كه گفته بود :
« سَأَسْتَغْفِرُ لَكَ رَبِّي »
و لذا خداوند فرمود :
إِلَّا قَوْلَ إِبْراهِيمَ لِأَبِيهِ لَأَسْتَغْفِرَنَّ لَكَ
« 7 » جواب : اين استغفار براى پدر و مادر در تقدير مشروط به ايمان بود .
گويا فرموده است : ربّ اغفر لي و لوالديّ ان آمنا « 8 »
هامش
( 1 ) . سوره صافات ، آيهء 100 : اى پروردگار من مرا فرزندى صالح عطا كن .
( 2 ) . پادشاه درخواست فلان مشخص را اجابت كرد .
( 3 ) . خداوندا اجابت كن كسى را كه تو را حمد مىكند .
( 4 ) . سورهء ابراهيم ، آيهء 41 : پروردگار من ، مرا و پدر و مادرم را بيامرز .
( 5 ) . سوره توبه ، آيهء 114 : و نبود استغفار ابراهيم براى پدرش . . .
( 6 ) . سوره شعراء ، آيهء 86 : و پدرم را بيامرز كه از گمراهان است .
( 7 ) . سوره ممتحنه ، آيهء 4 : مگر گفته ابراهيم كه گفت به پدرش : براى تو آمرزش مىطلبم .
( 8 ) . خداوندا ، پدر و مادرم را بيامرز اگر ايمان بياورند .