سؤال 499 : خداوند نه تنها تمام آنچه را كه ، انسانها مىخواهيم عطا نكرده بلكه حتى قسمتى از تكتك آنچه خواستهايم عطا نكرده است پس چطور مىفرمايد : از تمامى آنچه كه درخواست كردهايد به شما عطا كرده است ؟
جواب : معناى آيه آن است كه : خداوند بعضى از همه آنچه را كه خواستهايد به شما عطا كرده است نه از تكتك خواستههايتان . ( يعنى من تبعيضيه است ) سؤال 500 : اين معنا از دو جهت درست نيست 1 - با امتنان سازگار نيست 2 - با آيه
وَ إِنْ تَعُدُّوا نِعْمَتَ اللَّهِ لا تُحْصُوها
« 1 » متناسب نيست .
جواب : اگر قسمتى از آنچه كه عطا شده قسمت اعظم آن خواستهها باشد و در زندگى دنيوى و اخروى ما مفيدتر و داراى صلاح نسبت به آن قسمتى كه عطا نشده بيشتر باشد نيز قابل امتنان است و هم مناسب با آيه مذكور .
جواب دوّم : مربوط به اصل سؤال است و اينكه مىتواند معناى آيه اين باشد كه خداوند برخى از خواستههاى تمامى افراد را عطا كرده است و اين مقدار كافى است كه خبر از آن داده شود هرچند كه برخى از خواستههاى هر فرد نيز به او عطا نشده باشد . توضيح مطلب آنكه ممكن است كه خداوند خواستهء يك فرد را به ديگرى و خواسته ديگرى را به آن فرد بر اساس مصلحت و حكمت بدهد چنان كه در شب معراج خواسته حضرت موسى عليه السّلام نصيب پيامبر اكرم صلّى اللّه عليه و آله گرديد .
سؤال 501 : با توجه به اينكه احصاء و عدّ و إن تعدّوا نعمت اللّه لا تحصوها
هامش
( 1 ) . سورهء ابراهيم ، آيهء 34 : و اگر نعمتهايش را بخواهيد بشماريد نتوانيد .