آنان حذر دارند ، پس چگونه خداوند مىفرمايد : آنچه را كه مىترسيد خداوند اخراج خواهد كرد ؟
جواب : اوّل : خداوند آنچه را از ظهور آن حذر دارند يعنى نفاق آنها را با انزال سوره ظاهر مىسازد و اين مناسب كلام الهى است كه مىفرمايد :
« تُنَبِّئُهُمْ بِما فِي قُلُوبِهِمْ »
« 1 » منظور اظهار و ابراز ترس از سوره است .
سؤال 386 : خبر دادن از مكنونات قلبى منافقان به خودشان تحصيل حاصل و بىفايده است . چرا كه هر كسى از درون خويش اطلاع دارد . پس چرا خداوند مىفرمايد : به آنها خبر مىدهى ؟
جواب : معنى اين است كه تو اى پيامبر صلّى اللّه عليه و آله خبر مىدهى كه نفاق پنهانى و اسرار درونى آنها بين مردم شايع و فاش شده است و با آشكار كردن اعتقاد آنها مبنى بر اينكه كسى آنها را نمىشناسد آنها را رسوا خواهى كرد و اين خبر دادن از نفاق منافقين به خودشان نيست تا تحصيل حاصل محسوب گردد بلكه خبر دادن از آشكار كردن نفاق آنهاست كه خودشان خبر ندارند .
الْمُنافِقُونَ وَ الْمُنافِقاتُ بَعْضُهُمْ مِنْ بَعْضٍ
« 2 » سؤال 387 : چرا خداوند منافقان را از يكديگر خواند درحالىكه كلمهء من به دليل اقتضاء جزئيّت و بعضيّت دلالت بيشترى بر تشابه و تجانس دارد ولى در مورد مؤمنان كه به دليل تشابه فراوان در صفات و اخلاق ، سزاوارتر بود . كه
بَعْضُهُمْ مِنْ بَعْضٍ
بفرمايد
بَعْضُهُمْ أَوْلِياءُ بَعْضٍ »
« 3 » فرمود ؟
جواب : مراد از
بَعْضُهُمْ مِنْ بَعْضٍ
پيروى كردن برخى از دين يعنى عادت
هامش
( 1 ) . سورهء توبه ، آيهء 64 : كه آنچه درون آنهاست بر آنها آشكار سازد .
( 2 ) . سورهء توبه ، آيهء 67 : مردان و زنان منافق با يكديگر متفق و طرفدار يكديگرند .
( 3 ) . سورهء توبه ، آيهء 71 : و مردان و زنان مؤمن آنان ياور و دوستدار يكديگرند .