است و در عين حال آنها را بواسطه قعود و تخلف از جهاد مذمت و سرزنش كرده است ؟
جواب : آيه دلالت ندارد كه خداى تعالى آنها را امر به قعود كرده است چنان كه برخى گفتهاند : آمر به قعود وسوسهء شيطان بوده است .
جواب دوّم : برخى از خود منافقان برخى ديگر را امر به قعود كردند .
جواب سوّم : پيامبر صلّى اللّه عليه و آله از روى خشم و غضب آنها را امر به قعود كرده است .
جواب چهارم : اين امر توبيخى است نه حكم شرعى نظير
« اعْمَلُوا ما شِئْتُمْ »
« 1 » كه به كفار فرموده است و اين قول را
« مَعَ الْقاعِدِينَ »
تأييد مىكند كه قاعدان عبارتند از زنان و كودكان و زمينگيران كه بايد در منزل خانهنشين باشند .
لَوْ خَرَجُوا فِيكُمْ ما زادُوكُمْ إِلَّا خَبالًا وَ لَأَوْضَعُوا خِلالَكُمْ
« 2 » سؤال 378 : خداوند كه مىدانسته منافقان اگر به جبهه بروند فساد و جاسوسى مىكنند چگونه بر آنها فرمان خروج بسوى جنگ و جبهه داده است ؟
جواب : فرمان داده تا سلاح استدلال را از دست آنها گرفته و نفاق آنها را آشكار سازد .
قُلْ أَنْفِقُوا طَوْعاً أَوْ كَرْهاً لَنْ يُتَقَبَّلَ مِنْكُمْ إِنَّكُمْ كُنْتُمْ قَوْماً فاسِقِينَ
« 3 »
هامش
( 1 ) . سورهء فصلت ، آيهء 40 : آنچه مىخواهيد بكنيد .
( 2 ) . سورهء توبه ، آيهء 47 : اگر اين مردم منافق هم با شما مؤمنان براى جهاد بيرون مىآمدند جز خيانت و مكر در سپاه شما چيزى نمىافزودند و در كار شما اخلال و خرابى ايجاد مىكردند .
( 3 ) . سورهء توبه ، آيهء 53 : بگو كه شما هر چه انفاق كنيد چه از روى ميل و چه كراهت از شما پذيرفته نخواهد شما مردمى ستمگر بوديد كه سخت به فسق خوى گرفتهايد .