مىفرمايد :
« فَلا رَفَثَ وَ لا فُسُوقَ وَ لا جِدالَ فِي الْحَجِّ »
« 1 » هر چند كه اين سه در ايام ديگر نيز مورد نهى قرار گرفتهاند . و يا بواسطهء آنست كه مراد از ظلم در اينجا تأخير است و اين امر مختص به ماههاى حرام است يا مراد ابتداى جنگ با كفار و يا ترك جنگ با آنها در صورت ابتداى جنگ از سوى كفار مىباشد كه همه اين موارد مختص به ماههاى حرام مىباشند .
مِنْها أَرْبَعَةٌ حُرُمٌ ذلِكَ الدِّينُ الْقَيِّمُ فَلا تَظْلِمُوا فِيهِنَّ أَنْفُسَكُمْ
« 2 » سؤال 373 : ماه مذكر است و نبايد ضميرى كه به آن برمىگردد « هنّ » باشد .
جواب : ضمير « هن » اختصاص به مؤنث ندارد و بر فرض اختصاص مراد ساعات ماه است كه مؤنث مىباشند .
سؤال 374 : انسان به ديگران ظلم مىكند نه به خودش پس چرا ظلم به نفس مطرح شده است ؟
جواب : انسان به خود ظلم مىكند چرا كه قرآن مىفرمايد :
« وَ مَنْ يَعْمَلْ سُوءاً أَوْ يَظْلِمْ نَفْسَهُ »
« 3 » و باز مىفرمايد :
« وَ مَنْ يَتَعَدَّ حُدُودَ اللَّهِ فَقَدْ ظَلَمَ نَفْسَهُ »
« 4 » جواب دوم : مراد از ظلم به نفس ظلم برخى به برخى ديگر است چنان كه مىفرمايد :
« وَ إِذْ أَخَذْنا مِيثاقَكُمْ لا تَسْفِكُونَ دِماءَكُمْ »
« 5 » و باز مىفرمايد :
« فَتُوبُوا إِلى
هامش
( 1 ) . سورهء بقره ، آيهء 197 : در ايام حج نبايد و فسوق و جدال وجود داشته باشد .
( 2 ) . سورهء توبه ، آيهء 36 : از آن ماهها چهار ماه حرام است . اين آئين پابرجا و ثابت است پس در آنها به خود ظلم نكنيد .
( 3 ) . سورهء نساء ، آيهء 110 : و هركس عمل بدى انجام دهد يا به خود ظلم كند .
( 4 ) . سورهء طلاق ، آيهء 1 : و هركس از حدود خدا تجاوز كند پس به خود ظلم كرده است .
( 5 ) . سورهء بقره ، آيهء 84 : و هنگامى كه از شما پيمان گرفتيم كه خون خود را نريزيد .