إِنَّ عِدَّةَ الشُّهُورِ عِنْدَ اللَّهِ اثْنا عَشَرَ شَهْراً
« 1 » سؤال 371 : مردم نيز سالهاى شمسى يا قمرى را 12 ماه مىدانند پس چرا فرمود كه عدد ماهها نزد خدا 12 ماه است ؟
جواب : براى اين است كه نشان بدهد كه تقسيم و عددگذارى از اختراعات و ابداعات بشرى نيست كه با عقل خودشان آن را احتساب كرده باشند بلكه در كتابهاى آسمانى از سوى خدا آمده است .
مِنْها أَرْبَعَةٌ حُرُمٌ ذلِكَ الدِّينُ الْقَيِّمُ فَلا تَظْلِمُوا فِيهِنَّ أَنْفُسَكُمْ
« 2 » سؤال 372 : چرا نهى از ظلم به نفس را اختصاص به چهار ماه حرام داد درحالىكه در همه زمانها ظلم به نفس ناپسند و مورد نهى است ؟
جواب : ابن عباس گفته است ضمير در « فيهن » به
« اثْنا عَشَرَ شَهْراً »
« 3 » برمىگردد نه فقط به چهار ماه حرام .
جواب دوّم : ضمير به ماههاى حرام برمىگردد ( خواه به دليل نزديكتر بودن يا آنكه به قول فرّاء عرب ضمير را در ده ماه و كمتر از آن تا سه شب يا سه روز « هن » و « هؤلاء » مىآورد و چون از ده ماه گذشت « خلت » و « مضت » مىگويد تا فرقى بين كمتر ( يعنى ده ماه و كمتر ) و زيادتر ( يعنى بيش از ده ماه ) گذاشته باشد و لذا در مورد « اثنى عشر » ضمير منها و در مورد الاربعة « فيهن » به كار برد ) ولى اختصاص دادن نهى از ظلم به نفس در اين چهار ماه يا بواسطه شرافت و حرمت آنها نزد آنان در جاهليت بوده كه ظلم به نفس در اين چهار ماه قبح بيشترى دارد نظير قبح رفث و فسوق و جدال در حج كه
هامش
( 1 ) . سورهء توبه ، آيهء 36 : همانا تعداد ماهها نزد خدا دوازده ماه است .
( 2 ) . سورهء توبه ، آيهء 36 : از آن ماهها چهار ماه حرام است . اين آئين پابرجا و ثابت است پس در آنها به خود ظلم نكنيد .
( 3 ) . سورهء توبه ، آيهء 36 : دوازده ماه .