مىگويد : « زرت فلانا فجعل الجفاء صلتى » « 1 » يعنى جفا را بجاى صلهء من قرار داد .
فرزدق نيز مىگويد :
اخاف زيادا ان يكون عطاءه * اداهم و سودا او محدرجة سمرا
« 2 » منظور وى از « اداهم » زنجيرها و از « محدرجه » تازيانههاست كه آنها را بجاى عطا قرار داده است .
قُلْ لِلَّذِينَ كَفَرُوا إِنْ يَنْتَهُوا يُغْفَرْ لَهُمْ ما قَدْ سَلَفَ وَ إِنْ يَعُودُوا فَقَدْ مَضَتْ سُنَّتُ الْأَوَّلِينَ
« 3 » سؤال 354 : عود به معناى بازگشت به يك چيز پس از ترك آن است .
چگونه خداوند مىفرمايد
« وَ إِنْ يَعُودُوا »
درحالىكه كافران ترك نكرده بودند كه برگشته باشند ؟
جواب : معناى آن اين است كه اگر از عدوات و جنگ با پيامبر صلّى اللّه عليه و آله دست بردارند خداوند گذشتهء آنها را مىآمرزد ولى اگر دوباره به قتال و عداوت با آن حضرت روى بياورند و به سرنوشت گذشتگان دچار خواهند شد كه در جنگ بدر به محاق گرفتار آمدند ، و يا به سرنوشت كسانى كه با پيامبران گذشته رودررو شدند مبتلا خواهند شد .
برخى گفتهاند : معناى آيه اين است ، اگر از كفر دست برداشته و به ايمان رو بياورند كفر و معاصى گذشته آنها بخشيده مىشود چنان كه پيامبر صلّى اللّه عليه و آله مىفرمايد : « الاسلام يحبّ ما كان قبله » « 4 » ولى اگر به كفر برگردند يعنى پس از
هامش
( 1 ) . به ديدن فلانى رفتم و او بىاحترامى را هديهء من قرار داد .
( 2 ) . از زياد مىترسم كه پاداش او زنجيرهاى سياه و تازيانههاى گندمگون باشد .
( 3 ) . سورهء انفال ، آيهء 38 : بگو به كافران اگر دست بردارند گذشته آنان بخشيده مىشود و اگر برگردند سنت خداوند دربارهء گذشتگان دربارهء آنان نيز جارى خواهد شد .
( 4 ) . اسلام ( اعمال ) قبل از خود را مىپوشاند .