خدا در مورد نصرت و يارى پيامبرش صادق است ، چون خوف به معناى علم آمده است مثل اين آيه
« إِلَّا أَنْ يَخافا أَلَّا يُقِيما حُدُودَ اللَّهِ »
« 1 » به نظر من ، احتمالا ابليس ترسيد كه فرشتگان آزارى كمتر از هلاكت به او برسانند . البته نبايد از يك دروغ تعجب كرد كه چرا از شيطان صادر شده است درحالىكه او فاسقترين فاسقان و كافرترين كافران است بلكه بايد از راستگويى او اظهار شگفتى نمود نه از دروغگويى وى .
وَ مَنْ يَتَوَكَّلْ عَلَى اللَّهِ فَإِنَّ اللَّهَ عَزِيزٌ حَكِيمٌ
« 2 » سؤال 358 : بين شرط ( توكل ) و جزاء ( عزيز و حكيم بودن خدا ) چه تناسبى وجود دارد ؟
جواب : چون مؤمنان به جنگ با مشركان پرداختند ، عدد مؤمنان سيصد و اندى و عدد مشركان بيش از هزار نفر بود . مؤمنان توكل بر خدا داشتند و منافقان مىگفتند اينان در دين خود مغرور شدند تا جائى كه با سه برابر نيروى خود و بيشتر به جنگ برخاستند . خداوند براى كوبيدن منافقان و تقويت روحيهء مؤمنان فرمود :
وَ مَنْ يَتَوَكَّلْ عَلَى اللَّهِ فَإِنَّ اللَّهَ عَزِيزٌ حَكِيمٌ
يعنى غالب و مسلطكننده گروه اندك ضعيف بر گروه انبوه قوى و پيروزكننده آنهاست و در همه كارهايش حكيم باشد .
ذلِكَ بِأَنَّ اللَّهَ لَمْ يَكُ مُغَيِّراً نِعْمَةً أَنْعَمَها عَلى قَوْمٍ حَتَّى يُغَيِّرُوا ما بِأَنْفُسِهِمْ
« 3 » سؤال 359 : اين آيه اشاره به فلسفهء نابودى كفار مكه و آل فرعون يعنى تغيير حال خوش به حال بد است درحالىكه هيچكدام از آنها حال نيكى
هامش
( 1 ) . سورهء بقره ، آيهء 229 : مگر آنكه بترسند ( بدانند ) كه حدود الهى اقامه نخواهد شد .
( 2 ) . سورهء انفال ، آيهء 49 : و هر كسى كه بر خدا توكل نمايد پس همانا خداوند عزيز و با حكمت است .
( 3 ) . سورهء انفال ، آيهء 53 : اين است كه خدا نعمتى را كه به قومى عطا نمايد تغيير نمىدهد تا وقتى كه آن قوم حال خود را تغيير دهند .