جواب سوّم : رجاء بر خلاف آن چيزى است كه مستند به يك سبب صحيح و مقدمات حقّ باشد پس مؤمنان رجاء ولى كافران طمع داشتند .
وَ مَنْ يَعْمَلْ سُوءاً أَوْ يَظْلِمْ نَفْسَهُ ثُمَّ يَسْتَغْفِرِ اللَّهَ يَجِدِ اللَّهَ غَفُوراً رَحِيماً
« 1 » سؤال 187 : چرا يظلم نفسه را پس از يعمل سوءا ذكر كرد درحالىكه ظلم بر نفس از مصاديق عمل سوء است ؟
جواب : او به معناى واو است . پس معنى چنين است : وى با آن كار بد به خودش ظلم نمود زيرا خود را با معصيت نابود كرد .
جواب دوّم : برخى گفتهاند : مراد از عمل سوء آلودگىهاى غير از شرك و مراد از ظلم به نفس شرك است .
جواب سوّم : و برخى گفتهاند : مراد از عمل سوء گناهى است كه منجر به ضرر ديگران نيز مىشود ولى مراد از ظلم به نفس گناهانى است كه فقط ضرر آن متوجه خود گناهكار است .
وَ لَوْ لا فَضْلُ اللَّهِ عَلَيْكَ وَ رَحْمَتُهُ لَهَمَّتْ طائِفَةٌ مِنْهُمْ أَنْ يُضِلُّوكَ
« 2 » سؤال 188 : اين آيه شريفه قصد گمراه كردن پيامبر صلّى اللّه عليه و آله را از سوى برخى از افراد نفى مىكند درحالىكه در تفاسير آمده كه كسانى نه تنها قصد گمراه كردن آن حضرت را داشتهاند بلكه بر اساس تفسير آيه شريفه :
إِنَّا أَنْزَلْنا إِلَيْكَ الْكِتابَ بِالْحَقِّ لِتَحْكُمَ بَيْنَ النَّاسِ بِما أَراكَ اللَّهُ وَ لا تَكُنْ لِلْخائِنِينَ خَصِيماً وَ اسْتَغْفِرِ اللَّهَ
« 3 » تلاش هم در اين زمينه مىنمودند . اين دو مطلب چگونه قابل جمع
هامش
( 1 ) . سورهء نساء ، آيهء 110 : كسى كه كار بدى كند با به خود ستم نمايد و استغفار كند خدا را بخشنده و مهربان خواهد يافت .
( 2 ) . سورهء نساء ، آيهء 113 : اگر فضل و رحمت خدا شامل حالت نبود طايفهاى از آنان تصميم داشتند تو را گمراه كنند .
( 3 ) . سورهء نساء ، آيهء 105 : ما اين كتاب را به حق بر تو فرستاديم تا به آنچه خداوند به تو آموخته حكم