و ثبات بر آن تا هنگام مرگ است و هر دو شرط در سببيّت ايمان براى ورود به بهشت وجود دارد .
مَنْ يَعْمَلْ سُوءاً يُجْزَ بِهِ
« 1 » سؤال 193 : اگر كسى توبه كند و همچنين تبهكارى كه پس از گناه عمل خير انجام دهد ، چون خير موجب نابودى گناه مىشود . مجازات نمىشود .
پس چگونه مىفرمايد : كسى كه گناه كند مجازات مىشود ؟
جواب : مراد آن تبهكارى است كه تا هنگام مرگ بر گناه اصرار ورزيده و توبه نكرده است . پس اگر توبه كند مجازات نمىشود .
جواب دوّم : آن است كه : مؤمن در دنيا ، بر طبق روايات بهوسيله بيمارى و انواع مصائب مجازات مىشود ولى كافر فقط در آخرت به كيفر مىرسد .
( و اين آيه دربارهء مؤمنان است كه در دنيا به خاطر گناهانشان مجازات مىشوند تا در آخرت در رفاه و امنيت باشند ) .
وَ مَنْ يَعْمَلْ مِنَ الصَّالِحاتِ . . .
وَ لا يُظْلَمُونَ نَقِيراً
« 2 » سؤال 194 : چگونه خداوند مىفرمايد : به كسانى كه عمل صالح انجام مىدهند ظلم نمىشود ، درحالىكه به هيچكس خواه صالح و خواه غير صالح ظلم نمىشود ؟
جواب : اين جمله و لا يظلمون نقيرا به هر دو گروه صالحان و غير صالحان برمىگردد چون نام هر دو گروه قبلا برده شده است . پس يعنى به هيچكدام ظلم نمىشود .
جواب دوّم : از باب ايجاز و اختصار فقط به ذكر يك گروه اكتفا كرده است چون مذكور دلالت بر محذوف مىكند . پس معنى آن است كه خداوند
هامش
( 1 ) . سورهء نساء ، آيهء 123 : و هركس عمل بد انجام دهد كيفر داده مىشود .
( 2 ) . سورهء نساء ، آيهء 124 : و هركس عمل صالح انجام دهد . . . و كمترين ستمى به آنان نخواهد شد .