رَهْطٍ
« 1 » كه اين معناى اصلى كان است مثل كان زيد صالحا او فقيرا او مريضا 4 - كان به معناى حال مثل :
إِنَّ الصَّلاةَ كانَتْ عَلَى الْمُؤْمِنِينَ كِتاباً مَوْقُوتاً
« 2 » 5 - كان به معناى استقبال مثل :
وَ كانَ مِنَ الْكافِرِينَ
« 3 » و از كافران مىشود شيطان .
وَ تَرْجُونَ مِنَ اللَّهِ ما لا يَرْجُونَ
« 4 » سؤال 186 : كافران نيز اميد به ثواب الهى در جنگ با مؤمنان داشتند زيرا گمان مىكردند كه دين آنها حق است و به جنگ دشمنان دين حق آمده و از دين الهى حمايت مىكنند چنان كه مؤمنان نيز همين عقيده را داشتند پس اميد مشترك بين هر دو بوده است . چگونه مىفرمايد : شما به چيزى اميدوار از ناحيه خداوند هستيد كه كافران نيستند ؟
جواب : رجاء در اينجا به معناى خوف است . مثل :
ما لَكُمْ لا تَرْجُونَ لِلَّهِ وَقاراً
« 5 » و يا مثل :
قُلْ لِلَّذِينَ آمَنُوا يَغْفِرُوا لِلَّذِينَ لا يَرْجُونَ أَيَّامَ اللَّهِ
« 6 » جواب دوّم : رجاء به معناى اميد است ، خداوند مؤمنان را در قرآن بشارت و وعده داده كه دين آنها را بر همهء اديان مسلط گرداند و مثل چنين وعدهاى در ساير كتب آسمانى ديده نشده است . پس مؤمنين با كافران اين تفاوت را داشتهاند .
هامش
( 1 ) . سورهء نمل ، آيهء 48 : و در شهر نه قبيله بودند .
( 2 ) . سورهء نساء ، آيهء 103 : همانا نماز وظيفه ثابت و معينى براى مؤمنان است .
( 3 ) . سورهء بقره ، آيهء 34 .
( 4 ) . سورهء نساء ، آيهء 104 : شما اميدى به خدا داريد كه آنها ندارند .
( 5 ) . سورهء نوح ، آيهء 13 : چرا شما مردم خدا را به عظمت و وقار ياد نمىكنيد ؟ ( چرا خوف از خداوند نداريد ؟ )
( 6 ) . سورهء جاثيه ، آيهء 14 : بگو به آنان كه ايمان آوردهاند از مردمى كه از ايام الهى ترسناك نيستند درگذرند .