زحمت نيست پس چرا آن را براى كسى جايز دانست كه بترسد ؟
جواب : در اين آيه اضمار وجود دارد . تقدير آن اين است كه : ذلك اصلح و اصوب لمن خشى العنت منكم « 1 » پس خوف از زحمت شرط ارشد و اصلح بودن ازدواج با كنيزان است چنان كه مىفرمايد :
فَكاتِبُوهُمْ إِنْ عَلِمْتُمْ فِيهِمْ خَيْراً
« 2 »
يُرِيدُ اللَّهُ لِيُبَيِّنَ لَكُمْ
« 3 » سؤال 156 : اراده همواره مقرون به حرف ان مىباشد مثل يريد ان يفعل « 4 » چنان كه خداوند مىفرمايد :
يُرِيدُ اللَّهُ أَنْ يُخَفِّفَ عَنْكُمْ
« 5 » پس چرا اينجا با ل آمده است ؟
جواب : در قرآن كريم ل به معناى ان فراوان آمده است مثل :
وَ أُمِرْتُ لِأَعْدِلَ بَيْنَكُمُ
« 6 » و مثل
يُرِيدُونَ لِيُطْفِؤُا نُورَ اللَّهِ
« 7 » اينجا نيز ل به معناى ان مىباشد .
يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لا تَأْكُلُوا أَمْوالَكُمْ بَيْنَكُمْ بِالْباطِلِ إِلَّا أَنْ تَكُونَ تِجارَةً عَنْ تَراضٍ مِنْكُمْ
« 8 » سؤال 157 : چرا از ميان همهء تصرفات مالى تجارت را فقط ذكر فرمود درحالىكه هبه و صدقه و وصيّت و مهمانى دادن و امثال اينها نيز بايد با مال
هامش
( 1 ) . اين ازدواج براى كسى كه بترسند كه به زحمت بيفتد شايستهتر است .
( 2 ) . سورهء نور ، آيهء 30 : پس براى آنان بنويسيد اگر در آنان خير و صلاحى مشاهده كرديد .
( 3 ) . سورهء نساء ، آيهء 26 : خداوند مىخواهد براى شما بيان كند .
( 4 ) . مىخواهد كه انجام دهد .
( 5 ) . سورهء نساء ، آيهء 28 : خداوند مىخواهد كار را بر شما آسان گيرد .
( 6 ) . سورهء شورى ، آيهء 15 : و مأمورم كه بين شما به عدالت حكم نمايم .
( 7 ) . سورهء صف ، آيهء 8 : مىخواهند نور خدا را خاموش كنند .
( 8 ) . سورهء نساء ، آيهء 29 : اى مؤمنان ، مال يكديگر را به باطل نخوريد مگر آنكه تجارتى باشد كه با رضايت شما انجام گرفته باشد .