تخطي إلى المحتوى الرئيسي

تاريخ الفي ( فارسى ) — صفحة 4032

مساهمون:

ص٤٠٣٢
كار ايشان به زودى و راستى بسازد تا ملك در زيادت شود . پنجم ، فرمانبرداران را سيورغاميشى فرمايند و نافرمانان را سخت ماليده دارد [ 320 الف ] تا همه خلق به اميد و بيم در اطاعت و فرمانبردارى راست باشند . ششم ، كم آزارى كند و بيگناهان را نرنجاند تا عمر دراز يابد . هفتم ، در آبادانى بكوشد تا مال بسيار بىظلم و رنج مردم حاصل آيد ، هشتم ، از ياغى و ايل باخبر باشد و بيدار و هشيار ، تا ناگاه خللى نيفتد . نهم ، دشمن خود خرد نشمرد تا در انديشهء بزرگ نيفتد . دهم ، به سخن خود برسد و يرليغ خود كه رود دگرگون نكند ، تا اميد دوست و بيم دشمن تمام باشد . اين ده كار را پادشاه رعايت بايد كند تا پادشاهى او روزبه‌روز افزون شود . انوشيروان را همهء جهان به نام نيك و عدل مىستانيد . چون هفده سال از پادشاهى او بگذشت عمارت عالم به جايى رسانيد كه به التماس شخصى فرمود كه پنجاه جريب زمين پيدا كند ، نيافتند . اسكندر در هفت سال يا دوازده سال همهء جهان بگرفت و هميشه نام نيك او باقى است . و نزديك بزرگان سلطان سنجر از همهء پادشاهان اسلام بزرگ‌تر بود و نيكويى بيشتر كرد و شصت سال در پادشاهى بماند . اميد بندگان به اخلاص را چنان است كه به قوّت خداى عزّ و جلّ دولت بزرگ و پادشاهى اين پادشاه مسكين‌نواز از همه نيكوتر و بيشتر و عمر درازتر باشد . و در اين وقت مبارك هر كس تنسوقى به خدمت آورد و خدمت حكيمان تنسوق ايشان سخن حكمت و پند باشد ، اگر قبول افتد به راه نوشتن آن عنايت شود ، تا بندهء كمترين آنچه داند به هروقت عرضه مىدهد و ياد مىدارد . اميد كه پادشاه را كامرانى پاينده باشد . اين بود آنچه خواجه نصير الدّين محمّد طوسى در روز جلوس اباقا خان بر سرير سلطنت نوشته به عرض رسانيد .

حكايت ترتيب نمودن اباقا خان امور مملكت و ضبط نمودن مهمّات سپاه و رعيت را

اباقا خان بعد از جلوس بر سرير خانى مال بسيار از نفوذ و جواهر و جامه‌هاى گرانمايه بر خواتين و شهزادگان و امرا قسمت فرمود به حدّى كه اكثر سپاهيان نيز از آن بهره‌ور شدند ، و بعد از آنكه از كار طوى و مهمانى فارغ گشت روى به ضبط و ترتيب مصالح الوس و لشكر آورد ، و از غايت رعايت ادب تا زمان آمدن ايلچيان از حضرت قوبيلاى قاآن و آوردن يرليغ به نام او بر تخت ننشستى و هميشه بر صندلى نشسته حكم كردى . و اوّل حكمى كه فرمود آن بود كه ياساق‌هايى كه هلاگو خان فرموده و فرمان‌هايى كه در هرباب از وى صادر شده بايد كه تمامى برقرار و مجرى باشند و هيچ‌گونه در آن تغيير و